เปิดใจ ‘ผู้เปิดโปง’ โกงสอบท้องถิ่น (จบ): สุจริต รักษาระบบ-คืนความหวังคนธรรมดา ไม่มีเส้นสาย

isra 200969 004

“...ผมอยากฝากถึงผู้ที่กำลังเตรียมสอบในอนาคตว่า อย่าให้เรื่องราวที่เกิดขึ้นทำให้หมดศรัทธาในความพยายามของตนเอง คนที่ตั้งใจอ่านหนังสือและเข้าสอบอย่างสุจริต ไม่ใช่คนที่เสียเปรียบ แต่คือคนที่กำลังรักษามาตรฐานของระบบไว้ ตำแหน่งที่ได้มาด้วยเงิน อาจพาเราเข้าไปทำงานได้ แต่ไม่อาจมอบความรู้ ความภาคภูมิใจ และความไว้วางใจจากประชาชนให้เราได้ อย่าแลกอนาคตทั้งชีวิตกับทางลัด เพราะทางลัดบางเส้นอาจสั้นเพียงวันเดียว แต่ทิ้งผลตามเราไปอีกยาวนาน ส่วนผู้มีหน้าที่จัดสอบ ทุกขั้นตอนที่โปร่งใส คือการคืนความหวังให้แก่คนธรรมดาที่ไม่มีเส้นสาย แต่มีความสามารถ...”

หมายเหตุ : สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) นายพีรพัฒน์ มั่งคั่ง ผู้อำนวยการสำนักบริการวิชาการ ปฏิบัติการแทนอธิการมหาวิทยาลัยบูรพา เปิดใจให้สัมภาษณ์ ภายหลังส่งหนังสือถึง นายรังสิมันต์ โรม ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ขอให้พิจารณาคุ้มครองผู้ให้ข้อมูลและประสานมาตรการคุ้มครองตามกฎหมาย การให้ข้อมูล ข้อเท็จจริง หรือแสดงความคิดเห็นที่เป็นประโยชน์เกี่ยวกับการประกวดราคา กระบวนการจัดซื้อจัดจ้างและการดำเนินโครงการที่เกี่ยวข้องกับการสรรหาบุคคคลเข้ารับราชการส่วนท้องถิ่น ประจำปี 2567-2569 รวมถึงกรณีการให้ข้อมูลเกี่ยวกับการทุจริตการสอบท้องถิ่น พ.ศ. 2568 ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.)

อ่านข่าวประกอบ : 'ม.บูรพา' ร่อนหนังสือถึง 'กมธ.กฎหมายฯ' ขอคุ้มครองผู้ให้ข้อมูล 'ทุจริตสอบท้องถิ่น'

@ วันที่เรื่องแดงขึ้นมา มีการบุกจับที่บริษัทแห่งหนึ่งในจังหวัดนนทบุรี ?

ตอนแรกไม่รู้ว่าเกี่ยวกับ ดร.วิน (นายวิน ธนพชรโภคิน หรือ นายอัศวิน โชติพนัง ผู้ต้องหาตามหมายจับคดีทุจริตสอบท้องถิ่นปี 68) มารู้เบื้องหลังจากข่าว

พอโดนจบสิ่งที่คิดในหัว คือ ต้องเกิดจากผลประโยชน์ไม่ลงตัวแน่นอน เพราะต้องมีคนชี้ช่องให้ เนื่องจากเป็นขบวนใหญ่ ถ้าไม่เกิดช่องโหว่ในการชี้ช่อง หรือ ขัดผลประโยชน์กันเอง ไม่มีทางถูกเปิดเผยออกมาแน่นอน เพราะอย่าลืมว่า คนที่ดำเนินการเบื้องหลังอาจจะย่ามใจว่า มีแบ็ก แต่สุดท้ายแล้ว ก็มีคนที่มีแบ็กเหมือนกันเลยหาช่องทางเล่นงาน พอเล่นงานได้เสร็จ ผมก็เชื่อว่า คนที่เล่นงาน ผลประโยชน์ขัดกันเองก็ไม่คาดคิดว่า มันจะกระทบมากขนาดนี้

“ผมก็เพิ่งรู้ว่า ดร.วินเกี่ยวพันก็ตอนมีหมายจับออกมา เลยรู้ว่า ถูกหลอกมาให้ยื่นงาน”

@ หลังจากออกมาเปิดโปงชีวิตเปลี่ยนไป ?

ถ้าฝ่ายการเมืองมองเป็นเรื่องการเมือง สิ่งที่เกิดขึ้นก็คือ พรรคการเมืองก็จะโจมตีเรา พยายามหาช่องทางที่จะเล่นงานเรา ให้คนที่มาให้ข้อมูลเกิดปัญหาหรือเกิดความไม่สบายใจ

“นอนหลับนะ แต่ก็มีข่าวตัวเองออกมาแทบทุกวัน สส.บางคนในพรรคการเมืองให้สัมภาษณ์เฉียดมานิดหนึ่ง มากระแนะกระแหน ไม่เชิงข่มขู่ เรียกว่า ตัดไม้ข่มนาม ประมาณนั้น มีแต่การตอบโต้ทางหน้าหนังสือพิมพ์ ไม่มีอะไร ยังไม่มีการข่มขู่ แต่ผมไม่ตอบโต้ เพราะคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์มากกว่า ”

@ มีประเภทต่อสายมาคุยทางโทรศัพท์ ?

ต่อให้มีผมคงไม่ได้รับสาย เพราะปกติเบอร์ที่ไม่ขึ้นชื่อ ผมจะไม่รับสายอยู่แล้ว คงไม่น่าจะมี ถ้ามีผมก็คงไม่ได้รับ

@ ช่วงนี้มีเบอร์ที่ไม่ขึ้นชื่อโทรเข้ามา ?

ปกติก็มีเข้ามาเยอะ ผมก็เลือกที่จะไม่รับ เว้นแต่ว่าเป็นเบอร์สวย ไม่ใช่เบอร์คนทั่วไป เบอร์คนที่มีตำแหน่ง ผมถึงจะรับ

@ คนเบอร์สวยเรื่องส่วนใหญ่คุยเรื่องอะไร?

ติดต่องานราชการ หรือ ที่เดิมๆ ที่เคยทำ แต่ไม่ใช่กระทรวงมหาดไทย

@ มีเรียกไปนัดคุย นัดเคลียร์ ?

ไม่มี เพราะการให้ข้อมูลเราไม่ได้เอ่ยชื่อบุคคลใด แต่เหตุที่ต้องระมัดระวัง เพราะเนื่องจากว่า ถ้าในอนาคตคนที่มีอำนาจกลับมามีอำนาจ เราอาจจะถูกกลั่นแกล้งหรือเล่นงานผ่านการจัดสรรงบประมาณต่างๆ ได้ หรือ ใช้อำนาจหน้าที่โดยไม่ชอบ

@ เริ่มเห็นสัญญาณ ?

ยังไม่เห็นสัญญา

@ เหตุผลที่ทำหนังสือถึงประธานกมธ.กฎหมายฯ ขอคุ้มครองพยาน ?

การให้ข้อมูลต่อ สส. หรือ พรรคการเมือง เป็นไปในลักษณะของการโจมตี หรือ ด้อยค่าเรา หลังจากไฟล์เสียงหลุดออกไปจากห้องกมธ.ฯ

@ มีข้อเสนอแนะและทางออกเพื่อแก้ปัญหาในอนาคต ?

ผมเห็นด้วยกับวิธีการที่ให้ใช้ภาค ก. ของสำนักงาน ก.พ. ทั้งหมด ก็จะสามารถลดปัญหาเรื่องการซื้อขายตำแหน่งได้ รอบล่าสุดก็ใช้ผลสอบของ ก.พ.เข้ามาได้ในการสอบภาค ก. ถ้าใครผ่าน รวมถึงท้องถิ่นด้วย

“แต่ถ้าเปลี่ยนใหม่ เอาผลสอบของ ก.พ.มาใช้ทั้งหมด อาจจะมีปัญหาเรื่องความเหลื่อมล้ำในเรื่องของความเป็นข้าราชการ เพราะอย่าลืมว่า ข้าราชการท้องถิ่น เป็นแท่งออกมาต่างหาก ไม่ใช่ข้าราชการพลเรือน โดยท้องถิ่นเชื่อว่า ความเข้าใจในการสอบ ก.พ.กับการสอบของท้องถิ่นจัดเองไม่เหมือนกัน จึงเป็นการยากที่จะให้ ก.พ.รับผิดชอบให้ เพราะจะมีปัจจัยที่เป็นปัญหาพอสมควร แต่ถ้าสามารถเอาผลสอบ ก.พ.มาได้อย่างเดียวมาได้ มันจะลดขั้นตอนการทุจริตไปได้เยอะมาก เพราะไม่เบ็ดเสร็จที่สถานบันการศึกษาหรือที่ผู้รับจ้าง”

@ ข้อจำกัดหรืออุปสรรคที่ไม่สามารถนำการสอบของสำนักงาน ก.พ.มาใช้ได้ทั้งหมด ?

“คณะกรรมการกลางจัดสอบแข่งขันท้องถิ่น (กสถ.) เคยมีการถกกัน คือ มองว่า ความเข้าใจ พื้นความรู้ และข้อกฎหมายไม่เหมือนกัน แต่ถ้านำของ ก.พ.มาใช้ได้ก็เป็นวิธีที่ดีสุด ถ้าปรับข้อมูลในการสอบหน่อย มันก็จะลดไป ความเสี่ยงที่อยู่ภาค ข และ ภาค ค ถ้าสถาบันศึกษาจัดสอบเพียง ภาค ข ก็จะไม่เบ็ดเสร็จ เพราะส่วนมาก ข้อสอบภาค ก. ภาค ข. จะสามารถคาดการณ์ได้เลยว่า แนวโน้มจะติดลำดับที่เท่าไหร่ เพราะ ภาค ค. มีการให้คะแนนที่อยู่ในช่วงชั้นที่ไม่ห่างกันมาก เมื่อการจัดสอบแต่ละภาคไม่เบ็ดเสร็จการซื้อขายตำแหน่งก็จะยาก”

@ ข้อเสนอให้ยุบ กสถ.?

ตอบยาก กสถ. บางยุคสมัย บางคนก็เข้มงวด บังคับใช้ระเบียบทุกอย่าง เข้มงวดมาก แต่พอเปลี่ยนผ่าน บางคนมาก็เกิดปัญหา อาจจะเป็นเรื่องของความแตกต่างกันของมุมมอง

@ เป็นที่คนหรือเป็นที่ระบบ?

เป็นที่คน เพราะโดยรวม กสถ. เป็นคนละเอียดมาก และรอบคอบ

อยากให้คนทั่วไปใช้ความสามารถของตัวเอง เพราะถ้าเราต้องใช้วิธีการผ่านการซื้อขายตำแหน่ง เราก็มีโอกาสที่จะต้องเป็นผู้หาประโยชน์จากในที่ทำงานเรา ต้องหาเงินก้อนเพื่อชดเชยกับสิ่งที่เราเสียไป เกิดเป็นวัฒนธรรมที่ผิด และอาจจะมีการตรวจสอบย้อนหลัง เกิดความอับอาย

“สุดท้ายแล้วความสามารถของผู้สอบ คือ การขยันอ่านหนังสือ ความตั้งใจ ถ้ามีแรงบันดาลใจมากพอ การสอบก็ไม่ใช่เรื่องยาก แต่เรามักมีความเชื่อว่าเราทำไม่ได้ เราก็เลยใช้วิธีการง่ายที่สุดก็คือ ใช้เงินทองซื้อมา สุดท้ายก็ไม่คุ้มกับตำแหน่งที่ได้มา แม้กระทั่งความภาคภูมิใจ”

“ผมคิดว่า ช่องทางทุจริตนี้จะทำยากมากขึ้น เพราะทุกคนจะระมัดระวังตัวมากขึ้น เพราะมีบทเรียนแล้วว่า ใครซื้อขายตำแหน่งจะได้รับผลกระทบอะไรบ้าง สุ่มเสี่ยงที่จะถูกตัดสิทธิสอบตลอดชีวิต ขณะเดียวกันผู้ดำเนินการเป็นตัวกลางก็จะกังวลมากขึ้น กลัวโดนคดี หรือ ไม่ไว้วางใจ เหตุการณ์เหล่านี้น่าจะจดจำไปอีกหลายปี”

@ สุดท้ายอยากจะฝากอะไร ?

“ผมอยากฝากถึงผู้ที่กำลังเตรียมสอบในอนาคตว่า อย่าให้เรื่องราวที่เกิดขึ้นทำให้หมดศรัทธาในความพยายามของตนเอง คนที่ตั้งใจอ่านหนังสือและเข้าสอบอย่างสุจริต ไม่ใช่คนที่เสียเปรียบ แต่คือคนที่กำลังรักษามาตรฐานของระบบไว้ ตำแหน่งที่ได้มาด้วยเงิน อาจพาเราเข้าไปทำงานได้ แต่ไม่อาจมอบความรู้ ความภาคภูมิใจ และความไว้วางใจจากประชาชนให้เราได้ อย่าแลกอนาคตทั้งชีวิตกับทางลัด เพราะทางลัดบางเส้นอาจสั้นเพียงวันเดียว แต่ทิ้งผลตามเราไปอีกยาวนาน ส่วนผู้มีหน้าที่จัดสอบ ทุกขั้นตอนที่โปร่งใส คือการคืนความหวังให้แก่คนธรรมดาที่ไม่มีเส้นสาย แต่มีความสามารถ”

ผมยังเชื่อว่า หากทุกฝ่ายช่วยกันไม่ยอมรับสิ่งที่ไม่ถูกต้อง ระบบที่เคยมีช่องโหว่ก็สามารถเปลี่ยนแปลงให้ดีขึ้นได้ ท้ายที่สุดแล้วความสุจริตอาจไม่ได้ทำให้เราไปถึงเป้าหมายเร็วที่สุด แต่จะทำให้เราไปถึงโดยไม่ต้องหวาดกลัวว่า วันหนึ่งจะสูญเสียทุกสิ่งที่ได้มา

pic 200969 009