ภาคประชาชนบุกสภาจี้ดัน พ.ร.บ.อากาศสะอาด ด้านรัฐบาลยัน 'อนุทิน' สั่งเป็นวาระด่วน

ภาคีเครือข่ายประชาชนยื่นหนังสือสภาฯ ห่วงร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาดฟอกเขียว ด้านรัฐบาลยัน "อนุทิน" สั่งลุยเป็นวาระด่วน พร้อมคุยลาวแก้ฝุ่นข้ามพรมแดน ขณะที่ฝ่ายค้านจี้ ครม. มติยืนยันร่างเดิมก่อนเส้นตาย 12 พ.ค. นี้

สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า เมื่อวันที่ 30 เมษาน.ส.พิมพ์ภัทรา วิชัยกุล ประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) วิสามัญพิจารณาศึกษามาตรการแก้ไขปัญหาไฟป่า และฝุ่น PM2.5 พร้อมด้วยคณะกรรมาธิการ รับยื่นหนังสือจากภาคีเครือข่ายภาคประชาชนด้านอากาศสะอาด ซึ่งรวมตัวจากกว่า 100 หน่วยงาน และมีผู้ร่วมลงชื่อสนับสนุนหลักแสนราย เพื่อสะท้อนความกังวลต่อสถานการณ์มลพิษทางอากาศที่ทวีความรุนแรง และมีลักษณะเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างของประเทศ

โดยตัวแทนเครือข่ายฯ กล่าวว่า วิกฤตอากาศสะอาดไม่ใช่เพียงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ส่งผลกระทบต่อประชาชนทุกช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง ทั้งนี้จากการติดตามร่างพ.ร.บ.ดังกล่าวมานาน เป็นห่วงว่าเนื้อหาบางประเด็น อาจเปิดช่องให้เกิดความล่าช้าในการบังคับใช้ และสร้างความไม่มั่นใจต่อภาคประชาชน จึงขอเรียกร้องให้รัฐสภาพิจารณาเนื้อหาที่สามารถแก้ปัญหาได้จริง ไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุซ้ำซาก หรือเป็นฉบับฟอกเขียว พร้อมขอให้กรรมาธิการทำหน้าที่เป็นตัวแทนประชาชนในการผลักดันให้มีประสิทธิภาพ

ด้านน.ส.พิมพ์ภัทรา กล่าวว่า ในนามของกรรมาธิการและสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ยืนยันและทิศทางของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯและรมว.มหาดไทย ได้แสดงท่าทีชัดเจนว่า "อากาศสะอาดคือสิทธิขั้นพื้นฐาน" และผลักดันให้กฎหมายฉบับนี้เป็นวาระเร่งด่วนของรัฐบาล โดยมีแนวทางหลักคือ การยืนยันร่างกฎหมาย โดยนายกฯ ยืนยันว่ารัฐบาลพร้อมสนับสนุนร่าง พ.ร.บ. อากาศสะอาด ที่ค้างอยู่จากการพิจารณา เพื่อให้เกิดความต่อเนื่องและไม่ต้องการให้เริ่มนับหนึ่งใหม่ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อการแก้ปัญหาฝุ่น PM 2.5 ที่รุนแรงในปีนี้ โดยการบริหารแบบบูรณาการ เน้นการให้อำนาจ "คณะกรรมการนโยบายอากาศสะอาด" ที่มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพื่อสั่งการข้ามกระทรวงได้จริง โดยเฉพาะการจัดการปัญหาการเผาในที่โล่งและภาคอุตสาหกรรม สำหรับมาตรการทางเศรษฐกิจ จะสนับสนุนแนวทางที่ทำให้เกษตรกรลดการเผาโดยมีแรงจูงใจ (Incentives) เช่น การสนับสนุนเครื่องจักรกลทางการเกษตร และการส่งเสริม "เกษตรสีเขียว" เพื่อลดต้นทุนการผลิตไปในตัว

น.ส.พิมพ์ภัทรา กล่าวว่า ทิศทางของพรรคร่วมรัฐบาลมีมติไปในทิศทางเดียวกันในการผลักดันกฎหมายนี้ แต่มีการเน้นย้ำในรายละเอียดที่แตกต่างกันตามภารกิจของแต่ละกระทรวง การจัดการมลพิษข้ามพรมแดน: รัฐบาลให้ความสำคัญกับการเจรจาระดับภูมิภาค (ASEAN) โดยเฉพาะกับประเทศเพื่อนบ้านที่เป็นแหล่งกำเนิดฝุ่นจากการเผาป่าและพื้นที่เกษตร โดยใช้มาตรการ "การค้าที่ยั่งยืน" มาเป็นเงื่อนไข ส่วนการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดนโยบายรัฐบาลเน้นการเพิ่มสัดส่วนการใช้พลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ในภาคการเกษตรและการขนส่ง เพื่อลดการปล่อยมลพิษในระยะยาว

“ทิศทางของรัฐบาลภายใต้การนำของนายอนุทิน คือการพยายามสร้างสมดุลระหว่าง "การบังคับใช้กฎหมายที่เข้มงวด" กับ "การช่วยเหลือเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ" โดยมองว่า พ.ร.บ. อากาศสะอาด จะเป็นเครื่องมือทางกฎหมายสำคัญที่จะช่วยให้รัฐบาลบริหารจัดการวิกฤตฝุ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการใช้คำสั่งทางปกครองแบบเดิม” น.ส.พิมพ์ภัทรา กล่าว

น.ส.พิมพ์ภัทรา กล่าวด้วยว่า เมื่อวันที่ 29 เม.ย.ที่ผ่านมา นายสุชาติ ชมกลิ่น รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นำคณะเข้าพบนายสอนไช สีพันดอน นายกรัฐมนตรี สปป.ลาว เพื่อยกระดับความร่วมมือแก้ปัญหาหมอกควันข้ามแดนและฝุ่น PM2.5 อย่างเป็นรูปธรรม โดยมุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่และระบบตรวจสอบย้อนกลับ พร้อมเตรียมจัดทำบันทึกความเข้าใจ (MOU) ฉบับใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับโครงสร้างหน่วยงานปัจจุบัน ซึ่งฝ่ายไทยยันพร้อมสนับสนุนทั้งด้านองค์ความรู้และงบประมาณผ่าน "ธนาคารสีเขียว" เพื่อสร้างอากาศสะอาดและคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นตามนโยบายเชิงรุกของรัฐบาล

เมื่อถามว่าในวันที่ 12 พ.ค.จะนำร่างพ.ร.บ.อากาศสะอาดเข้าสภาได้หรือไม่ ดูเหมือนจะโยนกันไปมา น.ส.พิมพ์ภัทรา กล่าวว่า ไม่ได้โยนกันไปโยนกันมา เพราะเป็นเรื่องของรัฐบาลชุดนี้ และเป็นดำริของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกฯและรมว.มหาดไทย และได้สอบถามประธานวิปรัฐบาล และคณะรัฐมนตรีจะรับเรื่องนี้ไว้พิจารณา จึงไม่คิดว่าจะเป็นประเด็นอะไร และได้พูดคุยกับทุกฝ่ายแล้วว่าจะเดินหน้าต่อไป

จากนั้นเวลา 09.30 น.ทางภาคีเครือข่ายภาคประชาชนด้านอากาศสะอาดได้ยื่นหนังสือต่อนายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประขาชน ในฐานะตัวแทนพรรคร่วมฝ่ายค้าน กล่าวว่า พรรคร่วมฝ่ายค้านเราพร้อมทำเต็มที่ ใช้กลไกเพื่อให้ ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาดที่ค้างอยู่ในสภาฯชุดที่แล้วไปต่อและบังคับใช้ในประเทศนี้ได้ ขั้นตอนการทำให้ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาดไปต่อ มี 2 ขั้นตอนใหญ่ คือขั้นตอนแรก ครม.จะต้องมีมติยืนยันให้ร่างได้ไปต่อก่อนวันที่ 12 พ.ค.นี้ หรือ 60 วันหลังจากมีการประชุมสภาฯ นัดแรก ซึ่งฝ่ายค้านจะติดตามตรวจสอบมติ ครม.อย่างใกล้ชิด เข้าใจว่า ครม.จะมีมติในการประชุมวันที่ 5 พ.ค.69 ทั้งนี้ฝ่ายค้านได้เซ็นหนังสือเชิญตัวแทนสำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เข้าร่วมประชุมคู่ขนานกับวิปฝ่ายค้านในเช้าวันดังกล่าว หากร่างฉบับใดที่ ครม.มีมติ เราเห็นด้วยก็พร้อมสนับสนุน แต่หากไม่มีมติยืนยันออกมาในวันที่ 5 พ.ค.นี้ เราจะได้ซักถามเหตุผลในที่ประชุม เสนอแนะกลับไปให้ทบทวน และมีมติก่อนวันที่ 12 พ.ค.69

นายพริษฐ์ กล่าวต่อว่า หาก ครม.มีมติยืนยันก็จะเข้าสู่ที่ประชุมร่วมของรัฐสภา เราต้องการ 350 เสียง หากพรรคร่วมรัฐบาลมีมติเห็นชอบให้กฎหมายดังกล่าวไปต่อได้ อย่างไรก็มีเสียงเพียงพอแน่นอน หวังว่าการตัดสินใจของรัฐบาลจะนึกถึงสุขภาพและปอดของประชาชนคนไทยทุกคน เพราะการไม่ได้ไปต่อจะไม่เป็นผลดีเหมือนทิ้งงานที่หลายฝ่ายผลักดันร่วมมาหลายปี โยนทิ้งรายชื่อของประชาชน 26,500 รายชื่อ หวังว่ารัฐบาลจะไม่ตัดสินใจเช่นนั้น อย่างไรก็ตามหากประกาศบังคับใช้ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาดแล้ว ภารกิจของเราก็ยังไม่เสร็จสิ้น เราอยากเห็นรัฐบาลใช้เครื่องมือจากร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาดเพื่อเตรียมการรับมือในฤดูถัดไป อย่าปล่อยให้วัวหายล้อมคอก แต่ต้องใช้เครื่องมือในการป้องกันปัญหาไม่ให้เกิดขึ้นตั้งแต่ต้น ทั้งเรื่องการจัดสรรงบประมาณ และการลดต้นตอของฝุ่น PM 2.5 ทั้งหมดเป็นคำสัญญาของพรรคฝ่ายค้านที่จะร่วมผลักดันให้กับประชาชน

ด้านนางการดี เลียวไพโรจน์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ กล่าวต่อว่า อากาศสะอาดเป็นเรื่องสำคัญ หากเราอยู่เฉย ๆ คงไม่หายไปแน่นอน การลงมือทำจะต้องเปลี่ยนแปลงทั้งกระบวนการทำงานและเทคโนโลยีที่เหมาะสม เพื่อจำกัดการปล่อยฝุ่นตั้งแต่ต้น ฝ่ายค้านเห็นตรงกันว่าจะต้องมีการผลักดันให้ร่าง พ.ร.บ.อากาศสะอาดไปต่อ เพราะปัญหาไม่ใช่แค่ฝุ่นเชิงกายภาพ แต่เป็นอนาคตความมั่นคงของมนุษย์และสุขภาพที่ส่งผลถึงความมั่นคงของเศรษฐกิจด้วย