
การแขวนป้ายผ้าโดยไม่เขียนข้อความ หรือเขียนข้อความที่แปลตรงๆ แบบชั้นเดียวไม่ได้ ต้องอาศัยการตีความเพื่อค้นหานัยที่ซ่อนอยู่ รวมไปถึงการแขวนสิ่งอื่นๆ เช่น ธง ที่ไม่ได้เกี่ยวกับกลุ่มขบวนการ
ถือเป็นความพยายามสื่อสารที่มีชั้นเชิงของขบวนการที่เคลื่อนไหวต่อสู้กับรัฐไทยในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเคยเกิดมาแล้วหลายครั้ง
ล่าสุดคือการแขวนป้ายผ้าเป็นรูป ลูกศรชี้ขึ้น เครื่องหมายคำถาม หรือ “ปรัศนี” และลูกศรชี้ลง โดยมีการใช้สีที่แตกต่าง ขยายนัยแห่งความหมาย ปรากฏกระจายอยู่ทั่วพื้นที่ สร้างกระแสฮือฮาไม่น้อย
แต่การสื่อสารด้วยวิธีการคล้ายๆ กันนี้ ไม่ใช่ครั้งแรก “ทีมข่าวอิศรา” ตรวจสอบข้อมูลย้อนหลัง พบเหตุการณ์สำคัญในลักษณะ “สัญลักษณ์ที่ซ่อนนัย ต้องตีความ” ดังนี้

- วันที่ 31 ส.ค.2555 มีเหตุการณ์กลุ่มก่อความไม่สงบในพื้นที่ ก่อเหตุวางวัตถุต้องสงสัย และแขวนธงชาติมาเลเซีย รวมถึงแขวนป้ายผ้าที่มีข้อความยั่วยุเจ้าหน้าที่อีโอดี กระจายในหลายพื้นที่ของสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ และ 4 อำเภอของจังหวัดสงขลา รวมมากกว่า 100 จุด แต่จะจุดใช้ธงหลายสิบผืน รวมๆ ทุกพื้นที่ใช้ธงมาเลย์นับพันผืน
ในเบื้องต้นฝ่ายความมั่นคงสันนิษฐานว่าเหตุการณ์ทั้งหมดเป็นการก่อเหตุเชิงสัญลักษณ์ เนื่องจากวันที่ 31 ส.ค.ของทุกปีเป็นวันชาติมาเลเซีย และเป็นวันสถาปนาขบวนการเบอร์ซาตู “องค์กรร่ม” ของขบวนการแบ่งแยกดินแดนหลายๆ ขบวนการที่ต่อสู้กับรัฐไทย ปัจจุบันยุติบทบาทไปแล้ว
ส่วนนัยแฝง คือ โชว์ศักยภาพและจำนวนแนวร่วมของกลุ่มขบวนการว่ามีจำนวนมาก เพราะเป็นการก่อเหตุกระจายหลายจุด แทบทุกอำเภอของพื้นที่ชายแดนใต้ และแต่ละจุด มีการแขวนธงนับสิบๆ ผืน บางผืนแขวนบนจุดที่สูงมากๆ ซึ่่งต้องใช้เวลาในการปฏิบัติการ
ความหมายอีกด้านหนึ่ง จึงสะท้อนการไม่สามารถคุมพื้นที่ได้เลยของหน่วยงานความมั่นคง เพราะธงนับพันผืนถูกส่งเข้าพื้นที่ได้อย่างง่ายดาย และถูกนำมาติด หรือแขวนได้เป็นร้อยๆ จุด ภายในเวลาเพียงคืนเดียว

- วันที่ 10 มี.ค.2562 เกิดเหตุกลุ่มก่อความไม่สงบพ่นสีสเปรย์ตามถนนและราวสะพานหลายจุดในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ และลามไปถึงป้ายหาเสียงเลือกตั้งในขณะนั้น มีการพ่นสีเป็นคำว่า “PATANI 110” ซึ่งขณะที่มีการแขวนป้ายหรือพ่นสีข้อความนี้ หลายคนตีความไม่ออกว่าหมายถึงอะไร
ต่อมามีการถอดความหมายว่า เป็นการสื่อถึงวาระครบรอบ 110 ปีของการลงนามใน “สนธิสัญญาแองโกล-สยาม” ระหว่างสยาม (หรือไทยในขณะนั้น) กับอังกฤษ เมื่อปี ค.ศ.1909 หรือ พ.ศ.2452 ซึ่งตรงกับวันที่ 10 มี.ค. โดยวันที่แขวนป้ายผ้าและพ่นสีสเปรย์ เป็นวันครบรอบ 110 ปีของการลงนามในสนธิสัญญาพอดี
โดยสนธิสัญญาฉบับนี้ถูกมองว่าเป็นสนธิสัญญาที่รับรองให้ “ปาตานี” หรือ “นครปัตตานี” ซึ่งเดิมเคยอยู่ในฐานะรัฐอิสระและประเทศราชของสยาม ตกอยู่ภายใต้อธิปไตยและเป็นส่วนหนึ่งของสยามอย่างสมบูรณ์
ขบวนการ BRN หยิบสนธิสัญญานี้ มาเคลื่อนไหวตีความว่า “ปัตตานี” หรือ “ปาตานี” เป็นรัฐอาณานิคมของสยาม เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การต่อสู้เพื่อแยกดินแดน โดยเรียกร้องให้ใช้ “สิทธิในการกำหนดใจตนเอง” หรือ The Rights of Self - Determination ตามมติของสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ ว่าด้วยการให้เอกราชแก่ดินแดนอาณานิคม ลงวันที่ 14 ธันวาคม ค.ศ.1960
กลุ่ม BRN เชื่อว่า สามารถใช้แนวทางนี้เป็นช่องทางการลงประชามติเพื่อแยกรัฐปัตตานี หรือ “ปาตานี” ออกจากรัฐไทยได้ หากพิสูจน์ให้นานาประเทศ และยูเอ็นยอมรับได้ว่า พวกตนเป็นอาณานิคมของสยาม หรือประเทศไทย มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2452 หรือ ค.ศ.1909 ก่อนมีมติสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ
ทั้งนี้การออกมาเคลื่อนไหวเชิงสัญลักษณ์ดังกล่าว ยังใกล้เคียงกับช่วงวันครบรอบวันสถาปนา 59 ปี ของขบวนการแนวร่วมปฏิวัติแห่งชาติมลายูปัตตานี หรือ BRN ซึ่งตรงกับวันที่ 13 มี.ค.2562 เนื่องจากขบวนการ BRN ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 13 มี.ค.2503 ด้วย
