“ความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการนับได้ว่าเป็นความผิดที่สร้างความเสียหายแก่ระบบราชการมากที่สุดในบรรดาความผิดทางวินัยฐานอื่นๆ จึงต้องเข้มงวดกวดขันและลงโทษอย่างเฉียบขาด หากผ่อนคลายให้มีความยืดหยุ่น โดยยกเว้นให้นำเหตุลดหย่อนมาประกอบในการพิจารณาลดโทษได้ อาจจะเกิดปัญหาในทางปฏิบัติเกี่ยวกับการตีความว่ากรณีใดจะเข้าข้อยกเว้นหรือไม่…”
...........................................
สืบเนื่องจากกรณีที่เมื่อวันที่ 17 พ.ย.ที่ผ่านมา คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบปรับปรุงมติ ครม. เกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ตามข้อเสนอ คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.) โดยกำหนดให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
หรือละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกิน 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ นั้น
สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า ในการพิจารณาเรื่องดังกล่าว ก.พ. ได้นำเสนอรายงานการศึกษา เรื่อง การลงโทษข้าราชการที่กระทำความผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ซึ่งจัดทำโดยคณะทำงานฯ ของ ก.พ. เพื่อประกอบการพิจารณาของ ครม. โดยรายงานการศึกษาฯฉบับนี้ มีรายละเอียดที่น่าสนใจ ดังนี้
@เปิด‘แนวความคิด’ใช้ดุลพินิจสั่งลงโทษ ขรก. 2 ลักษณะ
รายงานการศึกษา เรื่อง การลงโทษข้าราชการที่กระทำความผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
ข้อพิจารณา
จากข้อกฎหมาย แนวทางการลงโทษ แนวทางการพิจารณาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการสั่งลงโทษทางวินัยในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ รวมทั้งผลอันเกิดจากการถูกลงโทษทางวินัย เพราะทุจริตต่อหน้าที่ราชการ นั้น
จะเห็นได้ว่า เป็นผลลัพธ์มาจากแนวนโยบายของรัฐที่ให้ความสำคัญกับเรื่องการทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ซึ่งสะท้อนให้เห็นไม่เพียงแต่ความผิดดังกล่าว เป็นลักษณะความผิดวินัยอย่างร้ายแรงมาโดยตลอดเท่านั้น แต่แนวทางการลงโทษในฐานความผิดนี้ ก็แสดงให้เห็นว่ารัฐให้ความสำคัญในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการอย่างจริงจัง
จึงได้เข้ามากำกับการใช้ดุลพินิจในการสั่งลงโทษ โดยไม่ต้องการให้ผู้กระทำผิดนั้นได้รับบำเหน็จบำนาญ แม้จะนำเงินที่ทุจริตยักยอกไปแล้วมาคืน หรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใดก็ตาม ทั้งนี้ เพื่อเป็นการกำราบไม่ให้ข้าราชการทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
อย่างไรก็ตาม เมื่อต่อมากฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนได้บัญญัติโทษวินัยอย่างร้ายแรงไว้ 2 สถาน คือ ปลดออก และไล่ออก โดยให้พิจารณาลงโทษตามความร้ายแรงแห่งกรณี ถ้ามีเหตุอันควรลดหย่อนจะนำมาประกอบการพิจารณาลดโทษก็ได้ แต่ห้ามมิให้ลดโทษลงต่ำกว่าปลดออก
ดังนั้น จึงมีแนวความคิดในเรื่องของการใช้ดุลพินิจสั่งลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการใน 2 ลักษณะ ดังนี้
-ลักษณะการลงโทษโดยคำนึงถึงบทบัญญัติของกฎหมาย
พิจารณาแล้วเห็นว่า โดยที่มาตรา 97 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2551 บัญญัติว่า “ข้าราชการพลเรือนสามัญผู้ใดกระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษปลดออกหรือไล่ออกตามความร้ายแรงแห่งกรณี ถ้ามีเหตุอันควรลดหย่อนจะนำมาประกอบการพิจารณาลดโทษก็ได้ แต่ห้ามมิให้ลดโทษลงต่ำกว่าปลดออก”
จากบทบัญญัติดังกล่าวจะเห็นได้ว่า ในการลงโทษทางวินัยอย่างร้ายแรงนั้น กฎหมายได้กำหนดสถานโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำผิดไว้ 2 ระดับ คือ ปลดออก หรือไล่ออก ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจ โดยพิจารณาจากข้อเท็จจริงที่ได้จากการสอบสวนอย่างรอบด้านและพฤติการณ์ตามความร้ายแรงแห่งการกระทำผิด
และในกรณีที่มีเหตุอันควรลดหย่อนโทษ เช่น เป็นการกระทำผิดวินัยครั้งแรก หรือรับราชการมานาน หรือเป็นผู้ที่ประกอบคุณงามความดีหรือทำประโยชน์ให้กับราชการมาก่อน เป็นต้น ผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจพิจารณาสามารถนำเหตุนั้นมาประกอบในการพิจารณาเพื่อลดหย่อนโทษได้ แต่จะลดโทษต่ำกว่าโทษปลดออกไม่ได้
สำหรับมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร. 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 ที่กำหนดให้ลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการโดยควรลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปราณีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการนั้น
มติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวเป็นเพียงแนวนโยบายในการใช้ดุลพินิจ หรือแนวทางในการปฏิบัติงาน (แนวทางการลงโทษ) ภายในของฝ่ายปกครองโดยตรง
ดังนั้น เมื่อกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนได้บัญญัติให้ผู้บังคับบัญชาสามารถที่จะลงโทษทางวินัยแก่ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงได้ 2 ระดับ คือ ปลดออกหรือไล่ออกจากราชการ ไม่ว่าความผิดวินัยอย่างร้ายแรงนั้นจะเป็นความผิดฐานใดก็ตาม ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับความร้ายแรงแห่งกรณีที่ข้าราชการผู้นั้นได้กระทำผิด ซึ่งความผิดฐานทุจริต่อหน้าที่ราชการก็เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานหนึ่ง
การที่มติคณะรัฐนตรีตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร.0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 วางแนวทางการลงโทษทางวินัยแก่ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการไว้เพียงสถานเดียว คือ ไล่ออก
จากราชการมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว จึงไปจำกัดมิให้ผู้บังคับบัญชาใช้ดุลพินิจในการพิจารณาโทษทางวินัยในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ซึ่งไม่เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน
ดังนั้น จึงเห็นว่าในการลงโทษทางวินัยอย่างร้ายแรงฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจพิจารณาสามารถใช้ดุลพินิจในการพิจารณาระดับโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำผิดวินัยในระดับโทษปลดออก ซึ่งแตกต่างจากแนวทางการลงโทษตามมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว
ทั้งนี้ โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 97 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2551 ประกอบกับหากพิจารณาในมิติของความสอดคล้องกับหลักทั่วไปของการใช้ดุลพินิจ
จะเห็นได้ว่า หลักทั่วไปของการใช้ดุลพินิจจะประกอบด้วยกันสามหลัก ได้แก่ (1) ฝ่ายปกครองต้องใช้ดุลพินิจภายในขอบเขตแห่งเจตนารมณ์ของกฎหมาย (2) ฝ่ายปกครองต้องใช้ดุลพินิจโดยแท้จริง และ (3) ฝ่ายปกครองต้องใช้ดุลพินิจโดยชอบด้วยกฎหมาย
โดยในบรรดาหลักทั่วไปของการใช้ดุลพินิจนั้น มีหลักที่ควรนำพิจารณาคือหลักที่ว่าฝ่ายปกครองต้องใช้ดุลพินิจโดยแท้จริง หมายความว่า ก่อนจะวินิจฉัยและตัดสินใจกระทำการในเรื่องใดๆ ก็ดี ผู้ทรงอำนาจจะต้องพิจารณาข้อเท็จจริงของเรื่องนั้นอย่างรอบด้าน และวินิจฉัยตัดสินใจกระทำการโดยคำนึงถึงข้อเท็จจริงเหล่านั้น
กล่าวอีกนัยหนึ่ง คือว่า อำนาจดุลพินิจไม่ใช่เสรีภาพที่จะวินิจฉัย และตัดสินใจโดยไม่ทราบข้อเท็จจริง อันเป็นมูลเหตุของปัญหา แต่เป็นอำนาจที่จะวินิจฉัยและตัดสินใจได้อย่างอิสระ ภายหลังจากที่ได้ทราบข้อเท็จจริงอันเป็นมูลเหตุของปัญหาอย่างรอบด้านแล้ว
จากการพิจารณาหลักทั่วไปของการใช้ดุลพินิจดังกล่าวจะเห็นได้ว่า ฝ่ายปกครองสามารถมีแนวปฏิบัติในการใช้ดุลพินิจหรือแนวนโยบายในการใช้ดุลพินิจได้ แต่ต้องไม่ชักนำให้แนวปฏิบัติหรือแนวนโยบายในการใช้ดุลพินิจนั้นขัดต่อเจตนารมณ์ของกฎหมาย และต้องมีการใช้ดุลพินิจหรือแนวนโยบายในการใช้ดุลพินิจอย่างยืดหยุ่นด้วย
ดังนั้น เมื่อกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนได้กำหนดให้ผู้บังคับบัญชา สามารถที่จะลงโทษทางวินัยแก่ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงเป็นปลดออกหรือไล่ออกก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานใดก็ตาม ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับความร้ายแรงแห่งกรณีที่ข้าราชการได้กระทำลงไป ซึ่งความผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการก็เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงอย่างหนึ่ง
การที่คณะรัฐมนตรีมีมติวางแนวทางการลงโทษทางวินัยแก่ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการไว้เพียงสถานเดียว คือ ไล่ออกจากราชการ มติคณะรัฐมนตรี ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ.2536
จึงเป็นการจำกัดมิให้ผู้บังคับบัญชาได้ใช้ดุลพินิจอย่างแท้จริง ในการพิจารณาโทษทางวินัยในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ มติคณะรัฐมนตรีฉบับดังกล่าว จึงอาจไม่สอดคล้องกับกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน ทั้งยังอาจจะไม่สอดคล้องกับหลักทั่วไปของการใช้ดุลพินิจอีกด้วย
นอกจากนี้ ความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการนั้น จากการศึกษาพบว่า เมื่อครั้งใช้บังคับพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2518 นั้น
ก.พ. ก็เคยยกเว้นไม่ถือตามมติคณะรัฐมนตรี ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วน ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503 ที่ได้วางแนวทางการลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ โดยควรไล่ออกจากราชการ จะปรานีลดหย่อนโทษลงได้ก็เพียงปลดออกจากราชการ ซึ่งมีอยู่ ๒ เรื่อง ดังนี้
เรื่องที่ 1 กรณีที่เอกอัครราชทูต (เจ้าหน้าที่การทูต 10) ได้อุทธรณ์คำสั่งลงโทษให้ออกจากราชการ ฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ กรณีทุจริตการเบิกจ่ายเงินเป็นค่าจ้างลูกจ้าง รวมทั้งค่าอาหารเลี้ยงรับรอง และเงิน พ.ข.ต. สำหรับบุตร
โดย ก.พ. พิจารณาแล้วเห็นว่า พฤติการณ์ของเอกอัครราชทูตรายนี้ เป็นการปฏิบัติหน้าที่รายการโดยมิชอบเพื่อให้ตนเองหรือผู้อื่นได้ประโยชน์ที่มีควรได้ อันเป็นการทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
การที่ส่วนราชการสั่งลงโทษเพียงให้ออกจากราชการ โดยเห็นว่าควรได้รับการลดหย่อนโทษลงต่ำกว่าปลดออกจากราชการ ซึ่งเป็นระดับโทษฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการตามมติคณะรัฐมนตรี ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503
เนื่องจากเป็นผู้มีความรู้ความสามารถและปฏิบัติราชการในตำแหน่งหน้าที่ที่สำคัญ และมีผลงานเป็นคุณแก่ประเทศชาติตลอดมานั้น นับได้ว่าเป็นคุณอยู่แล้ว อุทธรณ์ฟังไม่ขึ้น ไม่มีเหตุที่จะเปลี่ยนแปลงคำสั่งลงโทษเป็นอย่างอื่นได้ ก.พ. จึงลงมติยกอุทธรณ์
เรื่องที่ 2 กรณีนายแพทย์ ระดับ 6 ของโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ได้อุทธรณ์คำสั่งลงโทษปลดออกจากราชการ ฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ต่อ ก.พ. กรณีออกใบรับรองว่ายาไม่มีจำหน่ายในโรงพยาบาล เพื่อให้ผู้ป่วยนำใบสั่งยาไปซื้อยาจากภายนอกโรงพยาบาล
โดยที่ไม่ปฏิบัติตามระเบียบของโรงพยาบาลที่กำหนดว่าต้องให้เภสัชกรประจำห้องจ่ายยา เป็นผู้รับรองและออกใบรับรองเป็นคนไข้ของโรงพยาบาล รวม 3 ครั้ง โดยไม่เป็นความจริง
เป็นเหตุให้บิดาของคนไข้ ซึ่งเป็นครูโรงเรียนราษฎร์นำใบรับรองดังกล่าวใช้เป็นหลักฐานประกอบการขอเบิกเงินจากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน ซึ่งตามข้อเท็จจริง บิดาของคนไข้ ไม่มีสิทธิที่จะเบิก การรับรองของนายแพทย์ดังกล่าว ทำให้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชนหลงเชื่อจ่ายให้ไป
โดย ก.พ. พิจารณาแล้วเห็นว่าพฤติการณ์ของนายแพทย์คนดังกล่าวเป็นการอาศัยอำนาจหน้าที่ราชการของตนออกใบรับรองอันเป็นเท็จ เป็นเหตุให้ผู้อื่นได้รับประโยชน์ที่มีควรได้ เป็นความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ ตามมาตรา 67 วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2518
แต่ตามพฤติการณ์เป็นเรื่องที่เห็นได้ว่ากระทำไปด้วยเมตตาจิต เพื่อจะช่วยเหลือบิดาของคนไข้ซึ่งเป็นผู้มีรายได้น้อยให้มีสิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาลได้ ลักษณะการกระทำผิดในเรื่องนี้ จึงเป็นการประทำไปโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ และควรได้รับความปรานีลดหย่อนเป็นกรณีพิเศษ ก.พ. จึงมีมติรายงานนายกรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาสั่งการให้ลดโทษแก่นายแพทย์ผู้นี้จากปลดออกเป็นให้ออก
ในส่วนขององค์กรตรวจสอบภายนอกฝ่ายปกครองนั้น จากการศึกษาพบว่า ศาลปกครองสูงสุดก็เคยมีแนวการวินิจฉัย โดยนำเหตุลดหย่อนโทษมาพิจารณาเรื่องที่ข้าราชการตำรวจถูกลงโทษไล่ออกจากราชการวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ กรณีนำอาวุธปืนของทางราชการไปจำนำ
โดยศาลรับฟังข้อเท็จจริงเป็นที่ยุติว่าข้าราชการรายนี้ มีความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ แต่เนื่องจากศาลเห็นว่าเป็นข้าราชการชั้นผู้น้อย มีรายได้ต่ำ มีภาระค่าใช้จ่ายมาก การนำอาวุธปืนไปจำนำก็เพื่อให้ได้ค่าใช้จ่ายในครอบครัว กรณีจึงมีเหตุลดหย่อนโทษ ศาลจึงมีคำพิพากษาเพิกถอนคำสั่งลงโทษไล่ออกจากราชการ เป็นต้น
โดยสรุป เมื่อมาตรา 97 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2551 กำหนดให้ลงโทษแก่ผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงไว้ว่าจะลงโทษปลดออกหรือไล่ออกก็ได้ ตามความร้ายแรงแห่งกรณี อีกทั้งยังกำหนดให้นำเหตุอันควรลดหย่อนโทษมาพิจารณาประกอบในการลดโทษได้ด้วย เพียงแต่ห้ามมิให้ลดโทษลงต่ำกว่าปลดออกเท่านั้น
การที่มติคณะรัฐมนตรีตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ.2536 กำหนดแนวทางการลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการซึ่งถือว่าเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงอย่างหนึ่ง โดยให้ลงโทษไล่ออกสถานเดียว
มติคณะรัฐมนตรีฉบับดังกล่าวจึงไม่น่าจะสอดคล้องตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ และไม่น่าจะสอดคล้องกับหลักทั่วไปในการใช้ดุลพินิจอีกด้วย
-ลักษณะการลงโทษโดยคำนึงถึงแนวนโยบายของรัฐ
1) พิจารณาในฐานะที่เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะรัฐมนตรีในการออกแนวทางให้ส่วนราชการถือปฏิบัติ
เมื่อพิจารณาถึงอำนาจหน้าที่ของคณะรัฐมนตรีในการกำหนดหลักเกณฑ์ให้ส่วนราชการถือปฏิบัติเป็นการทั่วไป โดยให้ส่วนราชการสามารถนำไปใช้บังคับกับข้อเท็จจริงให้เกิดผลในทางกฎหมายแล้ว
คณะรัฐมนตรียังมีอำนาจในการกำหนดแนวทางในการบริหาราชการแผ่นดิน หรือแนวปฏิบัติราชการให้ส่วนราชการนำไปถือปฏิบัติเพื่อให้เกิดผลดีและเป็นประโยชน์กับทางราชการได้อีกทางหนึ่งด้วย ซึ่งเหตุผลอันเป็นที่มาที่คณะรัฐมนตรีได้มีมติวางแนวทางการลงโทษเกี่ยวกับความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการโดยให้ไล่ออกสถานเดียวนั้น
สำนักงาน ก.พ. ได้เสนอให้คณะรัฐมนตรี มีมติให้มีการสั่งลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ โดยให้ไล่ออกสถานเดียว อันสืบเนื่องมาจากการที่ ก.พ. เห็นว่าในความผิดทางวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ แต่ละส่วนราชการยังคงลงโทษไม่เหมือนกัน กล่าวคือ บางส่วนราชการลงโทษไล่ออกจากราชการ แต่มีบางส่วนราชการลงโทษให้ออกจากราชการ
ดังนั้น เพื่อให้การลงโทษทางวินัยในฐานความผิดดังกล่าวเป็นไปในแนวทางเดียวกัน และกฎหมายก็มิได้ห้ามฝ่ายบริหารในอันที่จะจัดระเบียบการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาโดยการออกแนวปฏิบัติ หรือแนวนโยบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ขึ้นมาใช้บังคับ ด้วยเหตุนี้มติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษทางวินัยข้าราชการที่กระทำผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
จึงเป็นแนวปฏิบัติหรือแนวนโยบายในการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชา ที่กำหนดขึ้นมาให้ถือปฏิบัติให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน
ในปัจจุบันก็ยังพบว่ามีผู้บังคับบัญชาบางรายบังคับใช้มติคณะรัฐมนตรีอย่างยืดหยุ่น โดยการสั่งลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการเพียงปลดออกจากราชการ โดยนำเอาเรื่องที่ข้าราชการไม่เคยกระทำผิดวินัยมาก่อนบ้าง หรือเรื่องที่เคยทำคุณงามความดีให้แก่ราชการบ้าง และเป็นเหตุลดหย่อนโทษมาประกอบในการพิจารณาใช้ดุลพินิจสั่งลงโทษ
ซึ่งการกระทำเช่นว่านั้นไม่สอดคล้องกับแนวทางการพิจารณาโทษที่คณะรัฐมนตรีได้กำหนดไว้และได้ประกาศให้ข้าราชการทราบล่วงหน้าแล้วว่าจะใช้เกณฑ์ดังกล่าวในการพิจารณาโทษแก่ผู้ที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
ดังนั้น โดยสถานะทางกฎหมายของมติคณะรัฐมนตรีตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ.2536 กฎหมายมิได้ห้ามคณะรัฐมนตรีในฐานะฝ่ายบริหารที่จะออกแนวปฏิบัติหรือแนวนโยบายการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาเกี่ยวกับกรณีการสั่งลงโทษทางวินัยในความผิดฐานดังกล่าว
เพราะจะเป็นผลดีในการจัดระเบียบ ให้การลงโทษทางวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการของแต่ละส่วนราชการไม่มีความลักลั่นกันหรือเป็นไปในแนวทางเดียวกัน ทั้งยังทำให้การลงโทษทางวินัยเป็นไปโดยเสมอภาคกัน
2) พิจารณาในฐานะที่เป็นแนวนโยบายอันสำคัญของประเทศ
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยได้บัญญัติแนวทางให้รัฐดำเนินการกำหนดนโยบายในการบริหารราชการแผ่นดิน โดยบัญญัติให้รัฐจัดให้มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมายการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนตามหลักธรรมาภิบาล เพื่อใช้เป็นกรอบในการจัดทำแผนต่างๆให้สอดคล้องและบูรณาการกัน เพื่อให้เกิดเป็นพลังผลักดันร่วมกันไปสู่เป้าหมาย
โดยยุทธศาสตร์หนึ่ง ซึ่งมีความสำคัญและมีผลต่อการพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าเป็นอย่างมาก คือ ยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต เนื่องจากการทุจริตคอร์รัปชันหรือการประพฤติมิชอบในวงราชการ และการดำเนินงานที่ไม่โปร่งใสของภาครัฐ นับเป็นปัญหาสำคัญที่ฉุดรั้งการพัฒนาประเทศ
อันเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการบังคับใช้กฎหมายที่ไม่มีประสิทธิภาพ ความไม่เป็นธรรม และการเอารัดเอาเปรียบซึ่งกันและกันของคนในสังคม เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ สังคมที่ไม่น่าอยู่ แย่งชิงและเอาตัวรอดเพื่อประโยชน์ของตนเอง
ยุทธศาสตร์ชาติดังกล่าวมีประเด็นเกี่ยวกับบุคลากรภาครัฐที่จะต้องเป็นคนดีและเก่ง ยึดหลักคุณธรรม จริยธรรมมีจิตสำนึก มีความสามารถสูงมุ่งมั่นและเป็นมืออาชีพ โดยกำหนดให้การปราบปรามการทุจริตประพฤติมิชอบต้องมีประสิทธิภาพมีความเด็ดขาด เป็นธรรม และตรวจสอบได้
และต้องกำหนดให้มีการลงโทษผู้กระทำผิดกรณีทุจริตและประพฤติมิชอบอย่างจริงจังและรวดเร็ว โดยเห็นถึงความจำเป็นที่จะต้องปรับฐานความคิดและสร้างความตระหนักรู้ให้ทุกภาคส่วนของสังคมได้เข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตอย่างเป็นรูปธรรม
การปรับฐานความคิดและสร้างความตระหนักรู้นั้น มีความสำคัญที่จะทำให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องตรงกัน และก่อให้เกิดการร่วมมือกันในอันที่ปกป้องธำรงรักษาไว้ซึ่งสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่เห็นสมควรเป็นเป้าหมายร่วมกัน
การทุจริตต่อหน้าที่ราชการซึ่งถือเป็นภัยร้ายแรงของประเทศ จึงต้องมีกลไกทางกฎหมายมาใช้บังคับเพื่อสร้างความสงบเรียบร้อยแก่สังคมข้าราชการพลเรือน ทั้งในรูปของกฎระเบียบ ข้อบังคับ มติคณะรัฐมนตรี และนโยบายรัฐบาล
ทั้งนี้ เพื่อให้ข้าราชการได้มีความรู้ความเข้าใจถึงการกระทำทุจริต ผลแห่งการกระทำทุจริต ผลกระทบจากการทุจริต และผู้ที่ต้องรับผิดชอบตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อปรับฐานความคิดและตระหนักถึงโทษของการกระทำทุจริต อันจะเป็นผลให้เกิดความเกรงกลัว ทำให้ไม่กล้าที่จะกระทำการทุจริตและไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการทุจริต ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของการป้องกันมิให้เกิดการทุจริต
โดยสรุป การเปิดช่องให้ผู้บังคับบัญชาสามารถใช้ดุลพินิจในการลดโทษแก่ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการได้นั้น นอกจากจะขัดกับมติคณะรัฐมนตรีตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ.2536 แล้ว ยังไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ที่ไม่ต้องการให้ข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานดังกล่าวได้รับประโยชน์ที่มีควรได้ซึ่งเป็นบำเหน็จบำนาญ
อีกทั้งยังทำให้กลไกการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการป้องกันและปราบปรามการทุจริตอันเป็นแนวนโยบายที่สำคัญของประเทศเสื่อมประสิทธิภาพอีกด้วย นอกจากนี้ ความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการนั้น หากผ่อนคลายให้มีความยืดหยุ่น โดยปรับปรุงให้มีกรณียกเว้น เช่น เป็นผู้ที่เคยทำประโยชน์แก่ประเทศชาติมามาก หรือกระทำไปโดยเมตตาจิต หรือเหตุแห่งการกระทำผิดเป็นกรณีที่ควรได้รับความเห็นใจ
ในทางปฏิบัติจะเกิดปัญหาเกี่ยวกับการตีความว่ากรณีใดจะเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ และก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำในการบังคับใช้แนวทางดังกล่าว
@‘คณะทำงานฯ’ชี้ลงโทษ‘ไล่ออก’ขรก.ทุจริต เป็นเครื่องมือสำคัญ
ความเห็นของคณะทำงานฯ
ฝ่ายเลขานุการพิจารณาแล้วเห็นว่า แม้กฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนจะกำหนดให้นำเหตุอันควรลดหย่อนมาประกอบการพิจารณาลดโทษแก่ผู้ที่กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงได้ แต่เนื่องจากโทษสำหรับความผิดวินัยอย่างร้ายแรงตามที่พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2551 บัญญัติไว้นั้น มีอยู่ด้วยกัน 2 สถาน ได้แก่ ปลดออกและไล่ออก ซึ่งผลจากการที่ต้องถูกลงโทษปลดออกและไล่ออกจากราชการก็มีความแตกต่างกัน
กล่าวคือ ผู้ถูกลงโทษปลดออกจากราชการมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนว่าลาออกจากราชการ ส่วนผู้ที่ถูกลงโทษไล่ออกจากราชการจะไม่มีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญแต่อย่างใด
อีกทั้ง สิทธิของผู้ที่ถูกลงโทษไล่ออกจากราชการที่จะได้รับจากส่วนราชการก็ถูกจำกัดมากกว่าผู้ที่ถูกลงโทษปลดออกจากราชการ เช่น ผู้ที่ถูกลงโทษฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการจะไม่ได้รับการพิจารณายกเว้นลักษณะต้องห้าม ไม่ได้รับสิทธิในการเบิกค่ารักษาพยาบาล และไม่ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์บางประเภท เป็นต้น
แต่เมื่อกฎหมายมิได้ห้ามฝ่ายบริหารในการจัดระเบียบการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชา โดยการออกแนวปฏิบัติหรือแนวนโยบายเกี่ยวกับการกำหนดโทษขึ้นมาใช้บังคับ คณะรัฐมนตรีจึงมีอำนาจที่จะกำหนด “แนวปฏิบัติหรือแนวนโยบาย” ในการใช้ดุลพินิจของผู้บังคับบัญชาและเป็นแนวปฏิบัติหรือแนวนโยบายที่คณะรัฐมนตรีกำหนดขึ้นมาให้ถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด
การกำหนดแนวนโยบายเกี่ยวกับเรื่องการกำหนดโทษข้าราชการที่ทุจริตต่อหน้าที่ราชการนั้น คณะรัฐมนตรีก็มีหลักการในการพิจารณากำหนดแนวนโยบายไปในทิศทางเดียวกันตลอดมา กล่าวคือ ให้ข้าราชการผู้กระทำผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการพ้นจากราชการโดยไม่มีสิทธิรับบำเหน็จบำนาญตามกฎหมาย
กรณีนี้พิจารณาได้จากการที่พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2535 ได้บัญญัติให้มีโทษสำหรับความผิดวินัยอย่างร้ายแรงไว้ 2 สถาน คือ ไล่ออกและปลดออก ซึ่งผู้ที่ถูกลงโทษไล่ออกจะไม่สามารถรับบำเหน็จบำนาญได้ จึงแตกต่างจากพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2518 ที่บัญญัติให้มีโทษสำหรับความผิดวินัยอย่างร้ายแรงไว้ 3 สถาน คือ ไล่ออก ปลดออก และให้ออก
โดยโทษไล่ออกหรือปลดออก เป็นโทษที่ไม่สามารถจะได้รับบำเหน็จบำนาญได้ จนเป็นที่มาให้ต้องพิจารณาปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วน ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503 เพื่อให้เกิดความชัดเจนและสอดคล้องกับสถานโทษในปัจจุบัน ให้เป็นไปตามมติคณะรัฐมนตรี ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536
ดังนั้น หากปล่อยให้มีการนำเหตุอันควรลดหย่อนโทษตามที่กฎหมายกำหนดไว้มาประกอบในการใช้ดุลพินิจได้อย่างกว้างขวางโดยไม่มีแนวทางกำกับการใช้ดุลพินิจดังกล่าว ก็อาจทำให้การใช้ดุลพินิจในแต่ละกรณีมีความแตกต่างหรือลักลั่นกันได้ อีกทั้งอาจทำให้ไม่สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลที่จะป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบในวงราชการอย่างจริงจัง
และเนื่องจากกรณีความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการนั้น ทั้งภาครัฐและภาคประชาสังคมให้ความสำคัญและให้ความสนใจโดยเห็นว่าเป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงที่ผู้กระทำผิดไม่สมควรได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนว่าผู้นั้นลาออกจากราชการ
การกำหนดแนวทางการลงโทษดังกล่าวจึงมีจุดมุ่งหมายเพื่อมิให้เกิดความลักลั่น และเพื่อให้การลงโทษทางวินัยในฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการเป็นไปในแนวทางเดียวกัน
ทั้งนี้ จากการตรวจสอบสถิติข้าราชการพลเรือนสามัญที่ถูกลงโทษทางวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการที่ส่วนราชการได้รายงานมายัง ก.พ. พบว่า นับตั้งแต่ปีที่มติคณะรัฐมนตรีตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 มีผลใช้บังคับ จนถึงปี 2557
แม้จะปรากฏว่าข้าราชการที่ถูกลงโทษฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการมีจำนวนเพิ่มขึ้นถึง 11 ปี ก็ตาม แต่สถิติดังกล่าว ก็ยังคงมีข้าราชการที่ถูกลงโทษฐานทุจริตลดลงถึง 10 ปี
จากสถิติดังกล่าวพอที่จะแสดงให้เห็นได้ว่าแนวทางการลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการที่ให้ไล่ออกสถานเดียวตามมติคณะรัฐมนตรีนั้น ยังมีความสำคัญในฐานะที่เป็นเครื่องมือในการป้องกันมิให้ข้าราชการกระทำการทุจริตต่อหน้าที่ราชการ
เพราะหากไม่มีการกำกับการใช้ดุลพินิจในการลงโทษความผิดฐานนี้แล้ว สถิติการทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการอาจเพิ่มขึ้นมากกว่านี้ก็ได้
นอกจากนี้ ความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการนับได้ว่าเป็นความผิดที่สร้างความเสียหายแก่ระบบราชการมากที่สุดในบรรดาความผิดทางวินัยฐานอื่นๆ จึงต้องเข้มงวดกวดขันและลงโทษอย่างเฉียบขาด หากผ่อนคลายให้มีความยืดหยุ่น โดยยกเว้นให้นำเหตุลดหย่อนมาประกอบในการพิจารณาลดโทษได้
อาจจะเกิดปัญหาในทางปฏิบัติเกี่ยวกับการตีความว่ากรณีใดจะเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ ส่งผลให้การลงโทษทางวินัยในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการไม่เป็นไปในแนวทางเดียวกันและไม่ได้มาตรฐานในการลงโทษ และสุดท้ายจะก่อให้เกิดความไม่ยุติธรรมสำหรับผู้ถูกลงโทษ
ดังนั้น เพื่อเป็นการป้องกันมิให้ข้าราชการกระทำผิดทุจริตต่อหน้าที่ราชการ เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติและสนองตอบแนวนโยบายในการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการป้องกันและปราบปรามการทุจริต
อีกทั้ง เพื่อให้การลงโทษทางวินัยในความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการเป็นไปในแนวทางเดียวกัน ควรที่จะคงหลักการและเจตนารมณ์ในการลงโทษข้าราชการที่กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการตามแนวทางที่กำหนดไว้ในหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536
อย่างไรก็ตาม แม้ว่าหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 จะมีความมุ่งหมายในการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในวงราชการ โดยให้ผู้ที่กระทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการได้รับโทษถึงออกจากราชการโดยไม่ได้รับบำเหน็จบำนาญ
และต้องพิจารณาระดับโทษเป็นไล่ออกจากราชการก็ตาม หากแต่ในทางปฏิบัติก็ยังมีข้อโต้แย้งว่าผู้บังคับบัญชาอาจใช้ดุลพินิจกำหนดระดับโทษเป็นปลดออกจากราชการได้
เนื่องจากมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าวใช้คำว่า “ควรลงโทษเป็นไล่ออกจากราชการ” ซึ่งทำให้มีการตีความมติคณะรัฐมนตรีตามถ้อยคำว่าสามารถพิจารณาโทษเป็นปลดออกหรือไล่ออกก็ได้ โดยอาจไม่ได้พิจารณาถึงความมุ่งหมายในการลงโทษผู้กระทำความผิดฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการว่า ไม่ควรได้รับสิทธิประโยชน์จากทางราชการแต่อย่างใด
ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ปัญหาในการพิจารณาตีความ จึงเห็นควรปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีดังกล่าว เพื่อระบุข้อความบังคับการใช้ดุลพินิจในการกำหนดโทษให้ชัดเจนยิ่งขึ้น และยังคงเจตนารมณ์เดิมที่ให้ข้าราชการที่ทุจริตต่อหน้าที่ราชการไม่มีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญ โดยให้พิจารณาระดับโทษเป็นไล่ออกจากราชการ
ทั้งนี้ ในการปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีในเรื่องนี้ เนื่องจากมีมติคณะรัฐมนตรีที่ยังคงใช้บังคับอยู่ในปัจจุบันจำนวนสองฉบับ ได้แก่ หนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วน ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503 เรื่อง การลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
และหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 เรื่อง ขอปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี ซึ่งหากจะปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีโดยยังคงให้ฉบับเดิมมีผลใช้บังคับอยู่ อาจทำให้ส่วนราชการเกิดความสับสบหรือมีความยุ่งยากในทางปฏิบัติ
ดังนั้น จึงเห็นควรยกเลิกมติคณะรัฐมนตรีทั้งสองฉบับดังกล่าว และกำหนดเป็นฉบับใหม่โดยให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรงให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ
ข้อเสนอ
1.ให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรี ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ด่วน ที่ น.ว. 125/2503 ลงวันที่ 5 ตุลาคม 2503 เรื่อง การลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง
2.ให้ยกเลิกมติคณะรัฐมนตรี ตามหนังสือสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ นร 0205/ว 234 ลงวันที่ 24 ธันวาคม 2536 เรื่อง ขอปรับปรุงมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรงบางกรณี
3.กำหนดให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกินกว่า 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร และไม่กลับมาปฏิบัติหน้าที่ราชการอีกเลย เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ
เหล่านี้เป็นรายละเอียดของรายงานการศึกษา เรื่อง การลงโทษข้าราชการที่กระทำความผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ และ ‘ข้อเสนอ’ ของคณะทำงานฯที่จัดทำรายงานฯ ก่อนที่ ครม.จะมติเห็นชอบปรับปรุงมติ ครม.เกี่ยวกับการลงโทษข้าราชการผู้กระทำผิดวินัยอย่างร้ายแรง ตามข้อเสนอคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (ก.พ.)
โดยกำหนดให้การลงโทษผู้กระทำผิดวินัยฐานทุจริตต่อหน้าที่ราชการ หรือละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกิน 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง ให้ลงโทษไล่ออกจากราชการ การนำเงินที่ทุจริตไปแล้วมาคืนหรือมีเหตุอันควรปรานีอื่นใด ไม่เป็นเหตุลดหย่อนโทษลงเป็นปลดออกจากราชการ!
อ่านประกอบ :
ชี้ผล 5 ด้าน! ‘ขรก.’โดน‘ไล่ออก’ฐานทุจริตฯ เสียสิทธิ‘บำนาญ-สวัสดิการ’-เรียกคืนเครื่องราชฯ
ครม.เห็นชอบเลิกมติ 2 ฉบับ ใช้แนวทาง ก.พ. ละทิ้งราชการเกิน 15 วัน ไล่ออก

Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา