“…ความสมบูรณ์แบบเป็นเรื่องที่ใครก็อยากจะเห็น โดยเฉพาะงานสำคัญของชาติ แต่เราจะหาความสมบูรณ์แบบได้จากที่ใหน เก่งแค่ใหน วัยวุฒิดีอย่างไร ก็ผิดพลาดได้ แต่การเอาคนมาทำงานร่วมกันที่เป็นประชาชน อีกฝั่งมี 1 ล้านร่วม 2 ล้าน อีกฝั่งมี 53 ล้านคน ย่อมมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นได้ แต่เราจะทำให้ดีที่สุดในจุดที่ต่ำสุดที่สังคมรับได้และจะพยายามให้เข้าใกล้ความสมบูรณ์แบบมากที่สุด…”
หลังปิดหีบเลือกตั้งล่วงหน้า 1 ก.พ. 69 เกิดเสียงวิพากษวิจาร์ณ ทั้งออนไลน์-ออฟไลน์ ถึงความโกลาหล-ผิดพลาดการจัดการเลือกตั้งของสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ทั้งเรื่อง รหัสเขต 4 หลัก ผิดพลาดกว่า 58% สลับขั้วข้อมูลแอปฯ-หน้าหน่วย จน กปน. ปฏิเสธการแก้ไข พร้อมความคลาดเคลื่อนของรายชื่อผู้สมัครบางพรรคหายในพื้นที่ที่พรรคการเมืองบางพรรคได้รับกระแสความนิยม จนเกิดความกังวลว่าความผิดพลาดจะเกิดขึ้นอีกครั้งเหมือนการเลือกตั้งในปี 66
สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) ได้รวบรวมความเห็นของผู้ที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับการการจัดการเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวันที่ 1 ก.พ.69 ทั้ง ภาคประชาชน ผ่านเพจ 'Vote 62' และ เพจ 'iLaw' และนักการเมือง-พรรคการเมือง ในฐานะ 'ผู้แข่งขัน' ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง และที่ขาดไม่ได้ คือ 'กกต.' ในฐานะ 'ผู้จัดการเลือกตั้ง' ที่มีส่วนต่อการรับผิดชอบโดยตรง
@ เพจ 'Vote 62 - iLaw' ชี้ ข้อพิรุธ
เริ่มต้นด้วย เพจ Vote 62 และ เพจ iLaw ที่สามารถรวบรวมข้อบกพร่องและข้อผิดพลาดไว้อย่างรวดเร็ว-ทันต่อสถานการณ์
1. สถิติ รหัส 4 หลัก ชนวนเหตุความสับสน ผิดพลาดพุ่ง 58%
ข้อมูลจาก Vote 62 ระบุว่า จากจำนวนผู้รายงานปัญหา 635 ราย พบว่ากว่า 372 กรณี (58.5%) คือ การที่เจ้าหน้าที่เขียนรหัสเขตเลือกตั้ง 4 หลักบนหน้าซองผิด ซึ่งเป็นปัญหาที่เคยเกิดขึ้นมาแล้วในปี 2566 แต่ในปี 2569 นี้รุนแรงกว่าเดิม แม้คณะกรรมการการเลือกตั้ง จะเปลี่ยนระบบเป็นตัวเลข 4 หลักเพื่อกันสับสนกับรหัสไปรษณีย์แล้วก็ตาม โดยพบพฤติการณ์สำคัญดังนี้
- ข้อมูลขัดกันเอง ผู้ใช้สิทธิเขต 8 บุรีรัมย์ พบแอปตรวจสอบสิทธิระบุรหัส 3107 ขณะที่ข้อมูลจริงคือ 3108
- คณะกรรมการการเลือกตั้ง ยันรหัสเดิมที่หน่วยเลือกตั้งโรงเรียนบางบ่อวิทยาคม สมุทรปราการ และสงขลาเขต 1 พบเจ้าหน้าที่ยืนยันเขียนรหัสผิดตามความเข้าใจว่าเป็นรหัสไปรษณีย์ และปฏิเสธการแก้ไขแม้ประชาชนจะทักท้วง
2. iLaw ชี้เป้า รายชื่อผู้สมัครหายและวิกฤตความเชื่อมั่น
ด้าน iLaw ได้ขยายผลข้อมูลเพิ่มเติมที่น่าสนใจเกี่ยวกับการ เลือกปฏิบัติ หรือความประมาทเลินเล่อในบางพื้นที่ ข้อมูลหายเฉพาะจุด พบรายงานจาก จ.ชลบุรี และ จ.เชียงราย ว่าเอกสารแนะนำตัวผู้สมัครจาก พรรคประชาชน (เขต 1 ลำปาง) หายไปจากบอร์ดแนะนำหน้าหน่วยเลือกตั้ง
-โพสต์แก้ไขล่าช้า เพจ กกต. เพิ่งโพสต์รหัสเขตที่ถูกต้องเมื่อเวลา 13.47 น. ซึ่ง iLaw ชี้ว่า เป็นมาตรการวัวหายล้อมคอก เพราะประชาชนจำนวนมากหย่อนบัตรที่อาจระบุรหัสผิดลงหีบไปแล้วตั้งแต่เช้า
-วิกฤตโซเชียล ยอดการแชร์ความผิดปกติในโลกออนไลน์พุ่งสูงกว่า 1 ล้านครั้ง สะท้อนถึงความโกรธแค้นของประชาชนต่อการทำงานของ กกต.
3. บาดแผลจากปี 66 ที่ยังไม่ตกสะเก็ด
เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลสรุปปี 2566 ของ Vote62 พบว่าปัญหาเดิม ๆ ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างยั่งยืน บัตรเขย่งและคะแนนแกว่ง ในปี 66 มีการรายงานใส่รหัสซองผิด 166 ราย ซึ่งนำไปสู่ปรากฏการณ์บัตรเขย่งในหลายเขต
การห้ามสังเกตการณ์ ปัญหาเจ้าหน้าที่ห้ามถ่ายภาพ (169 ราย) และการรีบเก็บรายงานผล (181 ราย) ยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้ภาคประชาชนเข้าถึงความจริงได้ยาก
4. ปมซ้อน ประชามติ และ 10 จังหวัดแชมป์ร้องเรียน
iLaw ยังให้ข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องความลักลั่นในการจัดเลือกตั้งล่วงหน้าคู่ขนานไปกับการลงประชามติ โดยพบประชาชนกว่า 8 แสนราย เสี่ยงเสียสิทธิในการลงประชามติ หากไม่เดินทางกลับภูมิลำเนาในวันที่ 8 ก.พ. ขณะที่จังหวัดที่มีการร้องเรียนความผิดปกติสูงสุด 5 อันดับแรก ได้แก่ กรุงเทพมหานคร, สมุทรปราการ, นนทบุรี, ชลบุรี และปทุมธานี
@ 'ไอซ์-ทนายไพศาล' ถามหาความรับผิดชอบ
ขณะที่ 'ไพศาล เรื่องฤทธิ์' ผู้สมัคร สส.จังหวัดระยอง เขต 1 หมายเลข 4 พรรคประชาธิปัตย์ 'ผู้ได้รับผลกระทบ' โพสต์เฟซบุ๊คจากเพจ 'ทนายไพศาลช่วยด้วย' ว่า กกต.ว่ายังไง ช่วยชี้แจงด้วยครับ "มีภาพผู้สมัครพรรคอื่น ปิดทับหน้าผม คล้ายตั้งใจให้ประชาชนสับสน"
ผู้ใช้สิทธิ์ถามทางหน่วยได้คำตอบว่า ทนายไพศาลถูกตัดสิทธิ์ ทั้งที่ผมไม่ได้ถูกตัดสิทธิ์
นอกจากนี้ 'ทนายไพศาล' ยังเข้าแจ้งความที่ สภ.บ้านค่าย เพื่อเอาผิดข้อหาละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ ฯ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157 และ พ.ร.ป.การเลือกตั้ง หลังชื่อตนเองหายจากบอร์หายชื่อผู้สมัครฯ เหตุเกิดที่หน่วยเลือกตั้งล่วงหน้าที่ 52 บริเวณบริษัทโทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) จังหวัดนนทบุรี
พรรคอีกฟาก 'รักชนก ศรีนอก' แกนนำจากพรรคประชาชน โพสต์เฟซบุ๊คจากเพจ 'รักชนก ศรีนอก-Rukchanok Srinork' ว่า เหลี่ยมทุกดอกแล้วบอกโปร่งใส
1) ไม่ติดชื่อผู้สมัคร สส. พรรคประชาชน ที่บอร์ดดูรายชื่อ ลำปาง ชลบุรี เชียงราย นครปฐม อยุธยา นนทบุรี ปทุมธานี กทม อันนี้แค่เฉพาะที่ได้รับการร้องเรียนอันที่ยังไม่รายงานไม่รู้อีกไม่รู้เท่าไหร่
2) หลายเขตติดป้ายชื่อ ไม่ว่า ผิดพลาดกันได้เป็นเรื่องปกติ แต่เมื่อประชาชนถามว่า สส. พรรคประชาชนเบอร์อะไร บัตรหายไปไหน เจ้าหน้าที่ กกต. กลับให้ข้อมูลว่า ‘ถูกตัดสิทธิ์ไปแล้ว‘ !!
3) ในกรุงเทพมหานคร สแกนป้ายแจ้งรายชื่อผู้สมัคร พบว่าปรากฏเป็นรายชื่อของการเลือกตั้งปี 66
4) หลังจากที่ลงคะแนนเลือกตั้งล่วงหน้าแล้ว กกต.จะต้องใส่รหัสเขตเพื่อส่งไปนับที่เขตนั้นๆ หลายเขตกรอกผิด ประชาชนทักท้วงแล้วแต่ไม่เป็นผล หลายเขตไม่ได้กรอกรหัส เป็นความจงใจทำให้ คะแนนไปผิดที่หรือไม่
5) มีเจ้าหน้าที่ กกต. บอกให้เขียนชื่อตัวเองบนบัตร! ซึ่งนั่นจะทำให้กลายเป็นบัตรเสียทันที!!
6) ค่ายทหารหลายค่าย ให้เลือกตั้งล่วงหน้า มีการเรียกเข้าห้องประชุม พูดปลุกใจ พูดว่าไม่ให้เลือกพรรคที่ด้อยค่าทหาร พรรคที่รักชาติ บิดเบือนข้อมูลว่าประชาชนจะแก้ไขรัฐธรรมนูญ เพื่อยกเลิก 112 ซึ่งไม่เป็นความจริง
7) ในค่ายทหารมีแค่เจ้าหน้าที่ กกต. ทหารชั้นผู้ใหญ่และทหารชั้นผู้น้อย ไม่มีบุคคลที่สามสามารถเข้าไปสังเกตการณ์ได้ บางค่ายมีการเดินเข้าไปมองในคูหาเลือกตั้ง
8 )เลือกตั้งนอกราชการอาณาจักร ก็ปัญหาอีกร้อยแปดพันประการ หลายคนกังวลว่าคะแนนจะมาไม่ถึง เหมือนปีที่ผ่านๆมา
ทุกคนเจออะไร ตั้งกล้องถ่ายคลิปไว้ให้หมด เจ้าหน้าที่คนไหนทำอะไรถ่ายให้เห็นหน้าเห็นการกระทำชัดๆ ทุกคะแนนมีความหมาย กว่าเราจะหามาได้แสนยากลำบาก แต่เสียไปง่ายๆด้วยความสะเพร่าของเจ้าหน้าที่ กกต.
จำได้ไหม กทม. เขต 33 แพ้แค่ 4คะแนน ลองคิดดูว่าถ้าประชาชนเขากาให้เราแล้ว แต่ความผิดพลาดมันเกิดจาก กกต. ทำให้คะแนนมันหายไป ใครจะรับผิดชอบ?
บางอย่างเข้าใจได้ว่ามันเกิดจากความผิดพลาด แต่บางอย่างเข้าใจไม่ได้จริงๆ กกต. มีไว้ทำไม? กกต. ย่อมาจากอะไร?
อย่าท้าทายกับความโกรธแค้นของประชาชนมากนัก ที่ผ่านมาอย่าคิดว่าผ่านมาแล้วก็ผ่านไปอย่าคิดว่าคนเค้าจำไม่ได้ เค้าทบต้นทบดอกในใจ วันไหนที่ความโกรธปะทุขึ้นมาแล้วควบคุมไม่ได้ คนมีอำนาจที่อยู่เบื้องหลังก็ระวังจะไม่มีเงาหัว
@ 'อดีตกกต.' สอนมวย - Human error ?
ด้าน 'สมชัย ศรีสุทธยากร' อดีต กกต. โพสต์เฟซบุ๊คจากเพจ 'ปันไปไหน-สมชัย ศรีสุทธยากร' ว่า Human error กับการจ่าหน้าซองบัตรเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต
การออกแบบการจ่าหน้าซองบัตรเลือกตั้งล่วงหน้านอกเขต ที่ให้เจ้าหน้าที่เขียนจ่าหน้าซองและยกภาระให้ประชาชนต้องตรวจสอบว่าส่งกลับถูกเขตหรือไม่ สะท้อนถึงการไร้ความคิดของ กกต. ที่สมควรได้รับการตำหนิ
เป็นการออกแบบงานที่เปิดช่องให้กับ “ความผิดพลาดของมนุษย์” (Human error) มากมาย
- จนท. จำรหัสผิด
- จนท. เขียนเลขไม่ชัดเจน
- ประชาชนไม่รู้รหัส ไม่สามารถตรวจสอบ
- จนท. ตรวจสอบและคัดแยกผิด ฯลฯ
ลด Human error ได้โดยเอา Machine มาแทนที่ เช่น ไม่ต้องให้คนเขียนจ่าหน้า แต่ ใช้ลอกสติ้กเกอร์ ที่ใส่ ชื่อจังหวัด เลขเขต รหัสเขต หรือแม้กระทั่ง bar code ที่พิมพ์ไว้เรียบร้อย เพียงตรวจบัตรประชาชนว่า เขาใช้สิทธิของเขตใด ก็ลอกมาปะหน้าซอง แล้วให้ประชาชนตรวจและเซ็นชื่อกำกับ
จะไม่มีปัญหาจำผิด ไม่รู้ เขียนไม่ชัด การแยกซองก็ใช้เครื่องคัดแยก อ่าน bar code ส่งกลับเขตได้แม่นยำ ครบ 100%
เรื่องนี้ กกต.หากทำไม่เป็น จ้าง shoppee , lazada มาทำก็ได้ เขาส่งของข้ามประเทศยังไม่มีผิดพลาด คนในโลกเขาทำเป็นหมดแล้ว ยกเว้น กกต. ไทย
เรื่องนี้เป็นความผิดพลาดของมนุษย์ (Human error) จริงครับ มนุษย์ที่ชื่อ กกต.
@ 'แสวง' โพสต์ ขอโทษ : "เก่งแค่ไหนก็ผิดพลาดได้"
'แสวง บุญมี' เลขาธิการ กกต. ในฐานะ 'ผู้รับผิดชอบโดยตรง' โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊กส่วนตัวถึงการจัดการเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวันที่ 1 ก.พ. ภายหลังจากกล่าวขอโทษ ว่า ข้อกล่าวหาในระหว่างการลงคะแนน และหลังการลงคะแนนมีข้อกล่าวหาตามมาพอสมควร เรารับฟังเสมอ เพื่อนำมาปรับปรุง พัฒนา แก้ไขให้ดีขึ้น แต่บางข้อกล่าวหาเป็นการพูดลอยๆ ว่าเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ โดยไม่ได้ระบุอะไรมาเลย ทำให้ไม่สามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงต่อไปได้
“อยากขอว่าถ้ากล่าวหาว่าทำอะไรผิด อย่างน้อยบอกหน่วยเลือกตั้งไว้ก็จะพอตรวจสอบข้อเท็จจริงได้ หรือ บันทึกเหตุการณ์ประจำหน่วยไว้ก็จะดีมาก เพราะบันทึกเหตุการณ์ประจำหน่วยจะว่ามีเหตุการณ์อะไรเกิดขึ้น ใคร ทำอะไร ทำที่ไหน อย่างไร ไม่อยากให้มีการกล่าวหากันลอย ไม่เป็นธรรมกับ กปน. ที่ปฏิบัติงาน ซึ่งเขาไม่ได้มีโอกาสได้พูด ได้ชี้แจง เพราะไม่ทราบว่ามันเกิดที่หน่วยไหน ข้อมูลเบื้องต้นจึงจำเป็นขอเถอะ”
สำหรับการอำนวยสะดวก การอำนวยความสะดวกในแต่ละเรื่องมีอยู่หลายช่องทาง เช่น กรณีไม่ติดป้ายผู้สมัครอยู่บอร์ดประกาศหน้าหน่วย นอกจากจะติดหน้าหน่วยแล้ว สนง. ยังมีช่องทางให้ประชาชนได้ตรวจดูอีกหลายช่องทางดังนี้
1. เอกสารแนะนำตัวถึงเจ้าบ้าน ทุกครัวเรือนจำนวน 19 ล้านกว่าครัวเรือน
2. แอพ smart vote
3. เว็บไซด์แต่ละ สนง. กกต. จังหวัด เว็บไซด์ สนง. กกต.
ความสมบูรณ์แบบเป็นเรื่องที่ใครก็อยากจะเห็น โดยเฉพาะงานสำคัญของชาติ แต่เราจะหาความสมบูรณ์แบบได้จากที่ใหน เก่งแค่ใหน วัยวุฒิดีอย่างไร ก็ผิดพลาดได้ แต่การเอาคนมาทำงานร่วมกันที่เป็นประชาชน อีกฝั่งมี 1 ล้านร่วม 2 ล้าน อีกฝั่งมี 53 ล้านคน ย่อมมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นได้ แต่เราจะทำให้ดีที่สุดในจุดที่ต่ำสุดที่สังคมรับได้และจะพยายามให้เข้าใกล้ความสมบูรณ์แบบมากที่สุด
ทั้งหมดทั้งมวลที่เกิดขึ้นเป็นนานาทัศนะ-ความเห็นของสังคมในเวลานี้ กลายเป็นการตั้งคำถามถึงสโกแกน-มอตโตของกกต. ที่ว่า “โปร่งใส สุจริต เที่ยงธรรม” รวมถึงการเชื่อมโยงฐานข้อมูลระหว่างแอปพลิเคชันและเอกสารหน้างาน
หาก กกต. ยังไม่สามารถตอบข้อสงสัย หรือ ข้อกังขา เพื่อให้เกิดความความกระจ่าง เพื่อสร้างความเชื่อมั่น ก่อนวันเลือกตั้งจริงในวันที่ 8 ก.พ. นี้ได้
ก่อน กกต. จะเผชิญกับวิกฤตศรัทธาครั้งใหญ่
Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา 