สกสว.จับมือมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อท้องถิ่นและเครือข่ายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น คิกออฟ “Open Science for Community (OSC)” ครั้งที่ 1 หวังดึงพลังเครือข่ายวิจัย 4 ภูมิภาค ปลดล็อกระบบนิเวศ ววน. ยกระดับชุมชนสู่ ‘หุ้นส่วนร่วมสร้าง’ นวัตกรรมระดับพื้นที่อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน
ศ.เกียรติคุณ ดร. นพ.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ประธานกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กสว.) เป็นประธานเปิดงานการประชุมเชิงปฏิบัติการและการเปิดตัวอย่างเป็นทางการ “การขับเคลื่อน Open Science for Community (OSC) ครั้งที่ 1 : ระบบนิเวศการวิจัยของประเทศ” ณ โรงแรมอีสติน แกรนด์ พญาไท กรุงเทพฯ ซึ่งจัดโดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) เพื่อสนับสนุนมูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อท้องถิ่นและเครือข่ายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น ขับเคลื่อนองค์ความรู้ กระบวนการเรียนรู้ นักวิจัยชุมชน และรูปธรรมการเปลี่ยนแปลงเชิงพื้นที่ ต่อยอดและยกระดับสู่การเปิดกว้างและแบ่งปันองค์ความรู้ ทรัพยากรวิจัย และข้อมูลชุมชนอย่างเป็นระบบและเป็นธรรม
ประธาน กสว. กล่าวว่า ประเทศไทยลงทุนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) อย่างต่อเนื่อง สิ่งสำคัญในระยะต่อไปอยู่ที่การทำให้ทรัพยากรและศักยภาพทำงานเชื่อมโยงกัน ลดข้อจำกัดจากการทำงานแยกส่วน และนำไปสู่ผลลัพธ์ที่เกิดประโยชน์ต่อประเทศและประชาชนอย่างแท้จริง OSC ควรได้รับการพัฒนาให้เป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศการวิจัยของประเทศ โดยต้องอาศัยความร่วมมือและความรับผิดชอบร่วมกันของทุกภาคส่วน ทั้งหน่วยงานระดับนโยบาย หน่วยบริหารจัดการทุน หน่วยงานวิจัย ภาคีในพื้นที่ และผู้ใช้ประโยชน์ เพื่อให้เกิดผลในทางปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม หรือเกิด “OSC in Action” ที่แท้จริง และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่มีคุณค่าให้แก่ประเทศและประชาชนอย่างยั่งยืน
“เราต้องยกระดับบทบาทชุมชน จากผู้รับความรู้สู่การเป็น “ผู้ร่วมสร้างองค์ความรู้” โดยใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน และเข้าถึงได้ทันที พร้อมกับสร้างกลไกตัวกลางความรู้ ไม่ใช่เพียงแพลตฟอร์มดิจิทัลแต่ต้องสร้างและพัฒนาบุคลากรให้เป็น “นักจัดสรรและถ่ายทอดความรู้ มีกลไกสนับสนุนเชิงระบบและค้ำจุนระยะยาวเพื่อให้ทำงานได้ต่อเนื่อง และยึดหลักการบริหารระบบ ววน. รวมศูนย์ความชัดเจน พูดด้วยความจริง ลงมือทำอย่างต่อเนื่อง” ประธาน กสว. ระบุ
ด้าน ศ. ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการ สกสว. กล่าวว่า การประชุมในวันนี้มีวัตถุประสงค์สำคัญ คือ 1) สร้างความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับแนวคิดและทิศทางการขับเคลื่อน OSC ทั้งในระดับนโยบายและระดับพื้นที่ ให้ทุกภาคส่วนเห็นภาพและเป้าหมายร่วมกัน 2) แลกเปลี่ยนแนวคิดและนำเสนอแนวทางการขับเคลื่อน OSC ในแต่ละภูมิภาค เน้นการเรียนรู้ผ่านการลงมือทำจริง และพัฒนาตัวแบบที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ 3) สร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้และเชื่อมโยงเครือข่ายนักวิจัยและภาคีที่เกี่ยวข้อง ให้สามารถพัฒนาความร่วมมือและทำงานร่วมกันได้อย่างต่อเนื่อง
“เวทีนี้เป็นจุดเริ่มต้นของการกำหนดแนวทางการทำงานที่เป็นรูปธรรม โดยขอให้แต่ละภูมิภาคร่วมกันระบุโจทย์ที่จะใช้เป็นจุดเริ่มต้นของการขับเคลื่อน OSC พร้อมพิจารณาว่าจะเชื่อมโยงองค์ความรู้ ข้อมูล และภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างไร เพื่อให้เกิดภาพที่ชัดเจนร่วมกันว่า OSC คืออะไร สกสว.จะสนับสนุนอย่างไร ตลอดจนสามารถนำผลการหารือไปพัฒนาต่อยอดเป็นข้อเสนอโครงการและแนวทางดำเนินงานที่ชัดเจนได้ ทั้งนี้เชื่อมั่นว่า OSC จะเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยนำงานวิจัยและนวัตกรรมไปสร้างคุณค่าและประโยชน์ให้แก่ชุมชน สังคม และประเทศ” ผู้อำนวยการ สกสว. กล่าวย้ำ
สำหรับกิจกรรมที่น่าสนใจในเวทีขับเคลื่อนครั้งนี้ ประกอบด้วย การบรรยายพิเศษและการเสวนาแลกเปลี่ยนมุมมองจากผู้ทรงคุณวุฒิระดับประเทศ อาทิ รศ. ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์ ผู้อำนวยการหน่วยภารกิจฐานข้อมูลและระบบดิจิทัล สกสว. นำเสนอประเด็น “การขับเคลื่อน Open Science ในแผนด้าน ววน. พ.ศ. 2571-2575” และการเจาะลึก “ความหมายและความสำคัญของ Open Science for Community” โดย ดร.สมคิด แก้วทิพย์ หัวหน้าโครงการการพัฒนาแพลตฟอร์ม OSC ที่เหมาะสมกับระบบ ววน.
นอกจากนี้ยังมีเวทีเสวนา “OSC in Action เพื่อการพัฒนาประเทศ” นำโดยผู้ทรงคุณวุฒิและนักวิชาการ อาทิ ศ. ดร.ปิยะวัติ บุญ-หลง ผู้ทรงคุณวุฒิและที่ปรึกษาคณะทำงาน OSC สกสว., คุณสุเมธ ปานจำลอง นักวิจัยและนักพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรทางเลือกฯ, ดร.ไสว วังหงษา นักวิชาการอิสระป่าไม้และพันธุ์พืช, ดร.ชวลิต วิทยานนท์ นักวิชาการอิสระด้านความหลากหลายของสัตว์น้ำ, คุณอลงกต ประสงค์ทรัพย์ รองนายกองค์การบริหารส่วนตำบลบ่อสวก จ.น่าน และ นพ.อนุชา เศรษฐเสถียร ผู้จัดการแผนงานสนับสนุนการป้องกันอุบัติเหตุจราจรระดับจังหวัด และผู้ทรงคุณวุฒิกองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน และการนำเสนอแนวคิดและแลกเปลี่ยนมุมมองการขับเคลื่อน OSC ระดับภูมิภาค โดยผู้แทนจาก 4 ภูมิภาค ร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ อาทิ รศ. ดร.นิรมล สุธรรมกิจ ผู้อำนวยการหน่วยภารกิจยุทธศาสตร์ ววน.ฯ สกสว.,ดร.สุรอรรถ ศุภจัตุรัส รองผู้อำนวยการด้านการเงินนวัตกรรม สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ, ผศ. ดร.บัญชร แก้วส่อง นักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ และ ศ. ดร.ปิยะวัติ บุญ-หลง
Isranews Agency | สำนักข่าวอิศรา 