‘ปค.’ชงแก้‘พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่’ให้อำนาจ‘รมว.มท.’แต่งตั้ง‘กำนัน-ผู้ใหญ่ฯ’ในเขตเทศบาล

‘กรมการปกครอง’ ดันแก้ ‘พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่’ ให้ ‘รมว.มท.’ มีอำนาจแต่งตั้ง ‘กำนัน-ผู้ใหญ่บ้าน’ ในเขตเทศบาลฯ หวังใช้เป็นกลไกช่วยเหลือ ‘นายอำเภอ’ ปฏิบัติงานตาม กม.-ไกล่เกลี่ยข้อพิพาท

............................................

เมื่อวันที่ 27 มิ.ย. สำนักข่าวอิศรา (www.isranews.org) รายงานว่า เมื่อวันที่ 26 มิ.ย.ที่ผ่านมา กรมการปกครอง (ปค.) กระทรวงมหาดไทย (มท.) ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการของร่าง พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... (กรณีการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ในพื้นที่เทศบาลเมืองและเทศบาลนคร) โดยกรมการปกครองจะเปิดรับฟังความคิดเห็นฯไปจนถึงวันที่ 26 ก.ค.2569

สำหรับร่าง พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... มีหลักการและสาระสำคัญ ดังนี้

1.กำหนดให้พื้นที่ใดที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน ต้องพ้นจากตำแหน่งไปตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาล หากคำนึงถึงความจำเป็นและความต้องการของประชาชนแล้ว ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีอำนาจออกประกาศให้พื้นที่นั้นสามารถดำเนินการแต่งตั้งบุคคลเข้าดำรงตำแหน่งดังกล่าวต่อไปได้

2.กำหนดให้เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีประกาศให้พื้นที่ใดแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ได้แล้ว มิให้นำบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยเทศบาลในส่วนที่ห้ามใช้กฎหมายลักษณะปกครองท้องที่ หรือส่วนที่กำหนดให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ต้องพ้นจากตำแหน่งและสิ้นสุดอำนาจหน้าที่ มาใช้บังคับในเขตพื้นที่นั้นอีก

3.กำหนดให้ต้องดำเนินการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกำนัน ในพื้นที่ที่พ้นจากตำแหน่งไปแล้ว ให้เสร็จสิ้นภายใน 30 วัน นับแต่วันที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกประกาศ

“…มาตรา 3 ให้เพิ่มความต่อไปนี้ เป็นมาตรา 3/1 แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457

“กรณีพื้นที่ใดที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานัน ต้องพ้นจากตำแหน่งตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาล เมื่อคำนึงถึงความจำเป็นและความต้องการของประชาชน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีอำนาจประกาศให้พื้นที่นั้นมีการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานันได้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการที่กระทรวงมหาดไทยออกระเบียบกำหนด

เมื่อรัฐมนตรีกระทรวงมหาดไทยประกาศให้พื้นที่ใดมีการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานัน ได้ตามวรรคหนึ่ง ไม่ให้ใช้กฎหมายว่าด้วยเทศบาลในส่วนที่บัญญัติถึงการห้ามมิให้ใช้กฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่ และให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานันต้องพ้นจากตำแหน่งและหน้าที่เฉพาะในเขตท้องถิ่นนั้น หรือการให้บุคคลดังกล่าวสิ้นสุดอำนาจหน้าที่เฉพาะในเขตที่ได้มีการเปลี่ยนแปลง หรือการกำหนดให้ตำแหน่งใดมีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานัน ในบรรดาที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่ หรือกฎหมายอื่น

ให้ดำเนินการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานันที่พ้นจากตำแหน่งไปแล้วภายใน 30 วัน นับแต่วันที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยประกาศให้พื้นที่นั้นมีการแต่งตั้งกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล และสารวัตรกํานันได้ตามวรรคหนึ่ง”” ร่าง พ.ร.บ.ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ที่กรมการปกครองท้องถิ่นนำไปรับฟังความคิดเห็นฯ ระบุ

ขณะที่ กรมการปกครอง ให้เหตุผลในการตรากฎหมายฉบับนี้ ว่า โดยที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล สารวัตรกำนัน และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน เป็นบุคคลในพื้นที่ที่มีความใกล้ชิดกับราษฎรและเป็นกลไกสำคัญในการช่วยเหลือนายอำเภอปฏิบัติงานตามกฎหมาย การรักษาความสงบเรียบร้อย การไกล่เกลี่ยประนีประนอมข้อพิพาท รวมถึงการประสานงานระหว่างราชการส่วนภูมิภาคกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

แต่โดยผลของกฎหมายว่าด้วยเทศบาลในปัจจุบันได้กำหนดให้บุคคลในตำแหน่งดังกล่าวต้องพ้นจากตำแหน่งเมื่อท้องถิ่นได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นเทศบาลเมืองหรือเทศบาลนคร ซึ่งส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติภารกิจของภาครัฐและการดูแลประชาชนในพื้นที่

ดังนั้น เพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาและสนองตอบต่อความต้องการของประชาชน จึงสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช 2457 โดยกำหนดให้ในพื้นที่ที่กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ฯลฯ ต้องพ้นจากตำแหน่งตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาล หากมีความจำเป็นและเป็นความต้องการของประชาชน ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีอำนาจประกาศให้พื้นที่นั้นสามารถดำเนินการแต่งตั้งบุคคลในตำแหน่งดังกล่าวต่อไปได้ เพื่อให้คงมีตำแหน่งดังกล่าวในการบำบัดทุกข์บำรุงสุขและขับเคลื่อนนโยบายของภาครัฐในระดับพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ