คนป่าตองถก “ถึงเวลาเป็นเมืองปกครองพิเศษ” แบบพัทยา
คนป่าตอง ถก “เมืองปกครองพิเศษ” ชี้ต้องกระจายอำนาจทั้งคน-และเงิน ให้ท้องถิ่นเก็บภาษีใช้เอง นักวิชาการแนะศึกษารอบคอบก่อน เมืองพิเศษจะเจริญหากผู้บริหารโปร่งใส-ภาคประชาชนเข้มแข็ง
เร็วๆนี้ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(พอช.) ร่วมกับสภาองค์กรชุมชนเทศบาลเมืองป่าตอง จัดเสวนา “การปกครองพื้นที่รูปแบบพิเศษ–ป่าตองจัดการตนเอง” โดย นายเปี่ยน กี่สิ้น นายกเทศมนตรีเทศบาลเมืองป่าตอง กล่าวว่าเทศบาลเมืองป่าตองมีประชากรตามทะเบียนบ้าน 16,000 คน ประชากรแฝงร่วม 100,000 คน การบริหารจัดการเมืองและการท่องเที่ยวมีข้อจำกัดทางกฏหมายจากระเบียบส่วนกลางที่ไม่สอดคล้องกับพื้นที่ มีการกระจายอำนาจลงมาเฉพาะหน้าที่ แต่งบประมาณให้ไม่เพียงพอ ขณะที่เมืองเติบโตอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้เกิดปัญหาทุกด้าน ทั้งโครงสร้างพื้นฐาน เช่น การจราจร น้ำท่วมขัง ขาดแคลนน้ำ ปัญหาด้านเศรษฐกิจและการท่องเที่ยว เช่น ความไม่เป็นระเบียบหน้าหาด ความยากจน สาธารณสุข ขยะ ฝุ่นละออง การทำลายหน้าดิน ขาดพื้นที่สีเขียว รวมทั้งปัญหาสังคมที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา เยาวชน วิถีชีวิต ฯลฯ
นายวีรวิชญ์ เครือสมบัติ ประธานชมรมสถานบันเทิงเมืองป่าตอง กล่าวว่า ป่าตองเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วง 30 ปีที่ผ่านมาจนกลายเป็นเมืองเศรษฐกิจติดอันดับโลกด้านการท่องเที่ยว สร้างรายได้เข้าประเทศ และคนป่าตองเสียภาษีเยอะมาก แต่กลับมาพัฒนาพื้นที่เพียงเล็กน้อย จึงสนับสนุนการศึกษารูปแบบการปกครองพิเศษเพื่อนำมาใช้ที่ป่าตอง
นายจรัญ ส่างสาร รองเลขาธิการ หอการค้าจังหวัดภูเก็ต กล่าวว่าต้องศึกษาทั้งข้อดีและข้อเสียของแต่ละรูปแบบการปกครองพิเศษ มีตัวอย่างให้เห็นในเมืองไทยแล้วทั้ง 4 รูปแบบคือแบบรวมอำนาจ (รัฐบาลและส่วนกลาง) การกระจายอำนาจไปที่ภูมิภาค (จังหวัด) การกระจายอำนาจไปที่ท้องถิ่น(เทศบาล อบต.) และรูปแบบการปกครองพิเศษแบบกรุงเทพฯ เมืองพัทยา การปกครองรูปแบบพิเศษเป็นเรื่องดีถ้าได้ทีมงานบริหารที่ซื่อสัตย์โปร่งใสและภาคประชาชนมีความเข้มแข็ง แต่มีข้อกังวลว่าถ้าเมืองที่ร่ำรวย ประชาชนมีรายได้ดี ปกครองในรูปแบบพิเศษหมด เมืองที่ยากจนจะลำบาก และการปกครองรูปแบบพิเศษที่ดีจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อภาคประชาชนมีความเข้มแข็งมีส่วนร่วมมากๆเพื่อคัดเลือกคนดีเข้ามาบริหารเมือง
ดร.สุเทพ เชาวลิต กล่าวว่าต้องมีการศึกษาว่าปัญหาของเมืองเกิดจากอะไร จากรูปแบบการปกครองหรือวินัยของคน ซึ่งตนเห็นว่ารูปแบบพิเศษคือรูปแบบที่พอดีของแต่ละเมือง เมืองป่าตองในวันนี้อยู่ในสภาพเดียวกับพัทยาเมื่อ 20 ปีที่แล้ว ถ้าจะฝันถึงการปกครองรูปแบบพื้นที่พิเศษก็ถือว่าเป็นเวลาที่เหมาะสม ด้วยเหตุผล 2 ประการ 1.รัฐมีแนวคิดเรื่องการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นนอกเหนือจากเทศบาล อบต. 2.ไทยกำลังเข้าสู่เวทีประชาคมอาเซียนในปี 2558 ถูกกำหนดให้ดำเนินการเรื่องการท่องเที่ยวและการบิน ขณะที่ป่าตองเป็นเมืองท่องเที่ยวอยู่แล้วและโตเร็ว ทั้งนี้มองว่ารูปแบบการปกครองพิเศษนี้ผู้บริหารเมืองไม่จำเป็นต้องมาจากการเลือกตั้ง แต่เป็นคนที่ไม่ใช่ตัวแทนของกลุ่มผลประโยชน์ จ้างมาเพื่อการบริหารโดยเฉพาะ การศึกษาเมืองพัทยา 20 ปีก่อนต้องใช้เวลาถึง 6 ปี และยังมีจุดอ่อเพราะลอกเลียนแบบสหรัฐอเมริกามาแต่ไม่หมด เพราะอเมริกากระจายทั้งคนและเงิน (เก็บภาษีเอง) สรรหามืออาชีพมาบริหารเมือง
ด้านนายปรีชาวุฒิ กี่สิ้น ประธานสภาองค์กรชุมชนเทศบาลเมืองป่าตอง กล่าวว่า ยังมีความหลากหลายในความต้องการของคนป่าตอง บางคนอยากอยู่อย่างสงบบางคนต้องการรายได้จากการท่องเที่ยว ตนเห็นว่าการจัดการแบบเมืองพิเศษคือคิดข้ามขั้นตอนภูมิภาคออกไป เมืองท่องเที่ยวทั้งหมดให้ขึ้นตรงกับนายกรัฐมนตรีเพราะมีปัญหาที่ต้องจัดการมาก เช่น ตำรวจ 170 นายต้องดูแลประชากร 100,000 คน ปัญหาประชากรแฝง หรือจะเสนอทำถนนอุโมงค์ต้องเสนองบผ่านอำเภอจังหวัด ขั้นตอนนานมาก
ในเวทียังระดมความคิดเห็นที่หลากหลายว่าภายใต้รูปแบบการปกครองพิเศษเมืองป่าตอง จะพัฒนาเพื่อเอาวัตถุอย่างยั่งยืนโดยทำลายทุกอย่าง หรือพัฒนาอย่างรักษาสภาพแวล้อม ภูมิปัญญาที่ดีงามเอาไว้